Ποιος είναι εκεί; Απάντα, λέω!
Στάσου και φανέρωσέ το.
Ζήτω ο βασιλιάς! Μπερνάρντο; Εγώ.
Έρχεσαι στην ώρα σου, με κάθε ακρίβεια.
Χτύπησε δώδεκα. Πήγαινε για ύπνο, Φρανσίσκο.
Σ’ ευχαριστώ που με ξαλάφρωσες.
Έχει παγωνιά, κι η καρδιά μου είναι βαριά.
Ήταν ήσυχη η βάρδια;
Ούτε ποντίκι δεν κουνήθηκε.
Λοιπόν, καληνύχτα.
Στάσου, ε! Ποιος είναι; Φίλοι αυτού του τόπου. Και πιστοί υπήκοοι του Δανού.
Καληνύχτα σας. Αντίο, τίμιε στρατιώτη.
Ποιος σε αντικατέστησε;
Ο Μπερνάρντο πήρε τη θέση μου.
Καληνύχτα σας.
Ε! Μπερνάρντο!
Για πες, είναι κι ο Οράτιος μαζί;
Κατά κάποιο τρόπο. Καλώς τον Οράτιο, καλώς τον φίλο μας Μάρκελλο.
Λέτε να εμφανίστηκε πάλι απόψε αυτό το πράγμα;
Εγώ δεν είδα τίποτα.
Ο Οράτιος λέει πως είναι φαντασίωση,
και αρνείται πεισματικά να το πιστέψει.
Μα γι’ αυτό το τρομερό θέαμα, που το είδαμε δυο φορές,
τον παρακάλεσα να ’ρθει μαζί μας
να αγρυπνήσει τούτες τις ώρες,
ώστε αν ξαναφανεί το φάντασμα,
να επιβεβαιώσει τα μάτια μας και να του μιλήσει.
Μπα, μπα, δεν θα φανεί.
Άφησέ μας λοιπόν να ξαναπούμε στ’ αυτιά σου,
που παραμένουν τόσο κλειστά στην ιστορία μας,
για όσα είδαμε δύο νύχτες τώρα.
Ας ακούσουμε τον Μπερνάρντο να τα διηγείται.
Χθες βράδυ,
όταν τ’ αστέρι εκείνο δυτικά απ’ τον πολικό
είχε φτάσει στο σημείο που φωτίζει τον ουρανό
όπου λάμπει τώρα, ο Μάρκελλος κι εγώ,
την ώρα που χτυπούσε μία...
Σιωπή! Σταμάτα!
Κοίτα, έρχεται πάλι!
Με την ίδια μορφή, σαν τον νεκρό βασιλιά.
Εσύ είσαι μορφωμένος. Μίλα του, Οράτιε.
Δεν μοιάζει στον βασιλιά; Πρόσεξέ το, Οράτιε.
Πολύ. Με γεμίζει δέος και τρόμο. Θέλει να του μιλήσει κάποιος.
Ρώτα το, Οράτιε.
Ποιος είσαι εσύ που σφετερίζεσαι αυτή την ώρα της νύχτας,
μαζί μ' εκείνη τη γενναία και πολεμική μορφή
με την οποία κάποτε βάδιζε η μεγαλειότητα της νεκρής Δανίας;
Στον ουρανό σε εξορκίζω, μίλα!
Προσβλήθηκε. Κοίτα, απομακρύνεται!
Στάσου! Μίλα, μίλα! Σε διατάζω, μίλα!
Έφυγε,
και δεν απαντά.
Μα τον Θεό μου, δεν θα το πίστευα
χωρίς την αδιάσειστη μαρτυρία των ίδιων μου των ματιών.
Έτσι δύο φορές πριν, κι ακριβώς αυτή την ώρα,
με πολεμικό βήμα πέρασε μπροστά από τη σκοπιά μας.
Για ποιον συγκεκριμένο σκοπό το κάνει, δεν ξέρω,
αλλά κατά τη γενική μου εκτίμηση,
προμηνύει παράξενη αναταραχή για το κράτος μας.
Λοιπόν, κρυφτείτε, και πείτε μου, όποιος ξέρει,
γιατί αυτή η αυστηρή και εξονυχτική φρουρά
ταλαιπωρεί κάθε νύχτα τους υπηκόους της χώρας,
και γιατί αυτή η καθημερινή χύτευση χάλκινων κανονιών
και οι αγορές από το εξωτερικό πολεμικού υλικού.
Τι συμβαίνει, που αυτή η πυρετώδης βιασύνη
κάνει τη νύχτα να μοχθεί μαζί με τη μέρα;
Ποιος μπορεί να μου πει;
Εγώ μπορώ —
τουλάχιστον, έτσι ψιθυρίζεται.
Ο τελευταίος μας βασιλιάς,
που η μορφή του μόλις τώρα εμφανίστηκε μπροστά μας,
προκλήθηκε, όπως ξέρετε, από τον Φορτιμπράς της Νορβηγίας
σε μονομαχία, στην οποία ο γενναίος μας Άμλετ
σκότωσε τον Φορτιμπράς,
έχασε, μαζί με τη ζωή του, όλα αυτά τα εδάφη του.
Τώρα, κύριοι, ο νεαρός Φορτιμπράς,
θερμόαιμος και γεμάτος ανεξέλεγκτο σθένος,
έχει στα σύνορα της Νορβηγίας μαζέψει
συγκεντρώσει έναν συρφετό παράνομων τυχοδιωκτών,
για να ανακτήσει από εμάς τα προαναφερθέντα εδάφη
που έχασε ο πατέρας του. Και αυτό, νομίζω,
είναι ο κύριος λόγος των προετοιμασιών μας,
η αιτία αυτής της αγρύπνιας και ο βασικός λόγος
για αυτή τη μεγάλη βιασύνη και την αναστάτωση στη χώρα.
Αλλά σιωπή, κοιτάξτε! Να, έρχεται πάλι!
Θα του κόψω τον δρόμο, κι ας με κεραυνώσει. Στάσου, σκιά!
Αν έχεις φωνή, αν μπορείς να μιλήσεις, μίλα μου.
Αν γνωρίζεις τη μοίρα της πατρίδας σου,
που ίσως αποφύγουμε αν την προγνωρίσουμε. Μίλα!
ΛΑΛΕΙ Ο ΠΕΤΕΙΝΟΣ
Στάσου και μίλα!
Σταμάτα, Μάρκελλε.
Να το χτυπήσω; Χτύπα, αν δεν στέκεται ακίνητο.
Είναι εδώ! Είναι εδώ!
Έφυγε!
Αδικήσαμε μια τόσο μεγαλόπρεπη μορφή,
προσφέροντάς της την επίφαση βίας.
Γιατί είναι, όπως ο αέρας, άτρωτη,
και τα μάταια χτυπήματά μας κακόβουλη ειρωνεία.
Ήταν έτοιμη να μιλήσει, όταν λάλησε ο πετεινός.
Κι ύστερα ξαφνιάστηκε σαν ένοχο πλάσμα
σε ένα τρομακτικό κάλεσμα.
Σβήστηκε στο λάλημα του πετεινού.
Λένε πως πάντα, όταν πλησιάζει η εποχή
που γιορτάζουμε τη γέννηση του Σωτήρα μας,
το πουλί της αυγής κελαηδά όλη τη νύχτα,
και τότε, λένε, κανένα πνεύμα δεν τολμά να κυκλοφορήσει.
Οι νύχτες είναι αγνές, κανένας πλανήτης δεν πλήττει,
καμία νεράιδα δεν μαγεύει, καμία μάγισσα δεν έχει δύναμη,
τόσο ιερή και ευλογημένη είναι εκείνη η ώρα.
Έτσι έχω ακούσει και εν μέρει το πιστεύω.
Αλλά κοίτα - η αυγή, ντυμένη στα πορφυρά,
πατά πάνω στη δροσιά του ψηλού λόφου στην ανατολή.
Ας λύσουμε τη σκοπιά, και κατά τη γνώμη μου,
ας διηγηθούμε όσα είδαμε απόψε
στον νεαρό Άμλετ, γιατί, στο λόγο μου,
αυτό το πνεύμα, βουβό σ' εμάς, θα μιλήσει σ' εκείνον.
Παρόλο που ακόμα του Άμλετ, του αγαπημένου μας αδελφού, ο θάνατος
παραμένει νωπός στη μνήμη...
Και παρόλο που μας αρμόζει
να κρατούμε τις καρδιές μας στο πένθος και ολόκληρο το βασίλειο
να συνοφρυώνεται σε ένα μέτωπο θλίψης,
τόσο πολύ πάλεψε η λογική με τη φύση,
ώστε με συνετή οδύνη τον σκεφτόμαστε,
μαζί με τη φροντίδα για τον εαυτό μας.
Γι' αυτό την άλλοτε αδελφή μας, και τώρα βασίλισσά μας,
συγκυρίαρχο αυτής της πολεμικής επικράτειας,
την πήραμε, σαν με μια χαρά ηττημένη,
με ένα μάτι αισιόδοξο και ένα δακρυσμένο,
με γέλιο στην κηδεία και με θρήνο στον γάμο,
ζυγίζοντας εξίσου τη χαρά και τη λύπη,
για σύζυγό μας.
ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑ
Ούτε αποκλείσαμε σε αυτό
τη δική σας σοφία, που ελεύθερα συμμετείχε
σε αυτή την υπόθεση. Ευχαριστούμε όλους σας.
Ακολουθεί τώρα, όπως γνωρίζετε, ο νεαρός Φορτιμπράς,
που έχει λανθασμένη εκτίμηση για τη δύναμή μας,
ή νομίζει πως λόγω του πρόσφατου θανάτου του αγαπητού αδελφού μας
το κράτος μας έχει διαταραχθεί και χάσει την ισορροπία του,
και δεν έπαψε να μας ενοχλεί με μηνύματα,
απαιτώντας την παράδοση εκείνων των εδαφών
που έχασε ο πατέρας του, με όλες τις νόμιμες δεσμεύσεις,
προς τον γενναιότατο αδελφό μας.
Αυτά ως προς αυτόν.
Η ουσία της υπόθεσης είναι η εξής:
Έχουμε γράψει εδώ
προς τον βασιλιά της Νορβηγίας, θείο του νεαρού Φορτιμπράς,
να ανακόψει την περαιτέρω προέλαση του ανιψιού του
και τις απειλητικές του βλέψεις εναντίον του κράτους μας.
Και σας αποστέλλουμε, αγαθέ Κορνίλιε,
και εσάς, Βολτιμάνδε, ως πρεσβευτές μας στη Νορβηγία.
Σε αυτό και σε όλα επιδεικνύουμε την αφοσίωσή μας.
Δεν το αμφισβητούμε καθόλου. Θερμό αντίο.
Και τώρα, Λαέρτη, τι νέα έχεις;
Μας είπες για κάποιο αίτημα... Τι είναι, Λαέρτη;
Δεν γίνεται να ζητήσεις κάτι δίκαιο από τον Δανό
και να φύγεις χωρίς απάντηση.
Μεγαλειότατε,
ζητώ την άδεια και την εύνοιά σας να επιστρέψω στη Γαλλία,
από όπου, αν και εκουσίως ήρθα στη Δανία,
για την αφοσίωσή μου στη στέψη σας,
τώρα, ομολογώ, αφού εκπλήρωσα αυτό το χρέος,
οι σκέψεις και οι επιθυμίες μου στρέφονται ξανά προς τη Γαλλία
και υποκλίνονται στην ευγενική σας άδεια και συγχώρεση.
Έχεις την άδεια του πατέρα σου; Τι λέει ο Πολώνιος;
Μεγαλειότατε, μου απέσπασε με κόπο τη συναίνεση.
Σας παρακαλώ, δώστε του την άδεια να φύγει.
Εκμεταλλεύσου την ευκαιρία, Λαέρτη... Ο χρόνος είναι δικός σου,
και διάθεσέ τον όπως θέλεις με τις καλύτερες διαθέσεις σου!
Αλλά τώρα,
εξάδελφέ μου Άμλετ, και γιε μου.
Παραπάνω από συγγενής, μα λιγότερο από οικείος.
Πώς γίνεται τα σύννεφα να σε σκεπάζουν ακόμα;
Όχι, Μεγαλειότατε, είμαι υπερβολικά εκτεθειμένος στον ήλιο.
Αγαθέ Άμλετ, βγάλε αυτά τα σκοτεινά ρούχα,
και άφησε το μάτι σου να κοιτάξει φιλικά τη Δανία.
Μην κοιτάζεις για πάντα με κατεβασμένα βλέφαρα
τον ευγενή πατέρα σου μέσα στο χώμα.
Ξέρεις πως είναι φυσικό, ό,τι ζει πρέπει να πεθάνει,
περνώντας απ' τη φύση στην αιωνιότητα.
Ναι, κυρία μου, είναι φυσικό. Αφού είναι,
γιατί φαίνεται τόσο προσωπικό σε εσένα;
Φαίνεται, κυρία μου! Όχι, είναι! Δεν ξέρω τι θα πει «φαίνεται».
Δεν είναι μόνο ο μαύρος μανδύας μου, καλή μητέρα,
ούτε τα συνηθισμένα ρούχα του πένθους,
με όλες τις εκφράσεις και μορφές της θλίψης,
που μπορούν να με εκφράσουν αληθινά. Αυτά πράγματι φαίνονται,
πράξεις που μπορεί να υποκριθεί κανείς.
Αλλά έχω μέσα μου κάτι που ξεπερνά κάθε επίδειξη,
αυτά δεν είναι παρά τα εξωτερικά στολίδια της οδύνης.
Είναι γλυκό και αξιέπαινο εκ μέρους σου, Άμλετ,
να αποδίδεις αυτά τα πένθιμα καθήκοντα στον πατέρα σου.
Όμως, πρέπει να ξέρεις, ο πατέρας σου έχασε έναν πατέρα,
εκείνος ο πατέρας έχασε τον δικό του, κι ο επιζών, δεμένος
με υιική υποχρέωση για κάποιο διάστημα,
να επιδείξει το πρέπον πένθος.
Αλλά το να επιμένεις σε πεισματικό πένθος
είναι στάση ασεβούς ισχυρογνωμοσύνης.
Είναι θλίψη ανάξια ανδρός.
Σε παρακαλώ, απαρνήσου
αυτή την ανώφελη οδύνη, και σκέψου εμένα
σαν πατέρα σου, γιατί ας το μάθει ο κόσμος,
είσαι ο άμεσος διάδοχος του θρόνου μας,
και με την ίδια αρχοντική αγάπη
που τρέφει ο πιο στοργικός πατέρας για τον γιο του,
σε αντιμετωπίζω κι εγώ.
Γιατί η πρόθεσή σου
να επιστρέψεις στις σπουδές σου στη... Βιτεμβέργη... Βιτεμβέργη,
είναι εντελώς αντίθετη με την επιθυμία μας.
Και σε ικετεύω, δέξου να μείνεις εδώ,
στη χαρά και την παρηγοριά της παρουσίας μας,
ως ο πρώτος αυλικός μας, ανιψιός, και γιος μας.
Μην αφήσεις τη μητέρα σου να χάσει τις παρακλήσεις της, Άμλετ.
Σε παρακαλώ, μείνε μαζί μας - μην πας στη Βιτεμβέργη.
Θα υπακούσω πρόθυμα, κυρία μου.
Αυτή είναι μια στοργική και ευγενής απάντηση.
Να είσαι ίσος μας στη Δανία.
Κυρία μου, ελάτε.
Αυτή η ευγενική και ειλικρινής συμφωνία του Άμλετ
γεμίζει χαρά την καρδιά μου, και γι' αυτό,
κάθε εύθυμη πρόποση που θα πιει η Δανία σήμερα,
τα μεγάλα κανόνια θα τη διαλαλούν στα σύννεφα,
αντηχώντας σαν επίγεια βροντή. Ελάτε, πάμε.
Ω, αν αυτή η πολύ, πολύ στερεή σάρκα μπορούσε να λιώσει...
Να λιώσει,
και να διαλυθεί σε δροσιά!
Ή αν ο Αιώνιος δεν είχε θεσπίσει
τον νόμο Του ενάντια στην αυτοκτονία!
Ω Θεέ μου!
Θεέ μου!
ΛΥΓΙΖΕΙ
Πόσο κουραστικές,
τετριμμένες,
ανούσιες και άγονες
μου φαίνονται όλες οι ασχολίες αυτού του κόσμου!
Αίσχος! Αίσχος!
Είναι ένας κήπος απεριποίητος, που έχει αγριέψει.
Αγριόχορτα και ζιζάνια τον έχουν κυριεύσει απόλυτα.
Να φτάσουμε ως εδώ!
Μόλις δύο μήνες νεκρός —
όχι, ούτε τόσο, ούτε δύο μήνες!
Ένας τόσο εξαίρετος βασιλιάς, που μπροστά σ' αυτόν,
ο Υπερίων μπροστά σε σάτυρο.
Τόσο τρυφερός με τη μητέρα μου,
που δεν επέτρεπε στους ανέμους των ουρανών
να αγγίζουν το πρόσωπό της πολύ σκληρά. Ουρανοί και γη!
Πρέπει να το θυμάμαι;
Μα εκείνη κρεμόταν απ' αυτόν,
σαν η όρεξή της να δυνάμωνε
με ό,τι την τροφοδοτούσε κι όμως, μέσα σε έναν μήνα..!
Ας μην το σκέφτομαι.
Θραυστότητα, το όνομά σου είναι γυναίκα!
Ένας μικρός μήνας, πριν ακόμα παλιώσουν τα παπούτσια
που φορούσε όταν ακολουθούσε τη σορό του δύστυχου πατέρα μου,
σαν τη Νιόβη, μες στα δάκρυα γιατί αυτή, ναι, αυτή..!
Ω, Θεέ! Ένα ζώο, που στερείται λόγου και λογικής,
θα θρηνούσε περισσότερο.
Παντρεύτηκε τον θείο μου.
Τον αδελφό του πατέρα μου, που μοιάζει τόσο στον πατέρα μου
όσο εγώ στον Ηρακλή. Μέσα σε έναν μήνα.
Πριν ακόμα στεγνώσει το αλάτι από τα πιο άδικα δάκρυα
που είχαν κοκκινίσει τα πληγωμένα μάτια της,
παντρεύτηκε.
Ω, κάκιστη βιασύνη, να τρέχει
με τέτοια επιδεξιότητα σε αιμομικτικά σεντόνια!
Δεν είναι, ούτε μπορεί να βγει σε καλό.
Σπάσε, καρδιά μου, γιατί πρέπει να σωπάσω.
Χαίρε, άρχοντά μου! Χαίρομαι που σας βλέπω καλά.
Οράτιε!
Ή εγώ δεν είμαι στα συγκαλά μου!
Ακριβώς, άρχοντά μου, και πάντα πιστός σας υπηρέτης.
Καλέ μου φίλε, ας αφήσουμε τους τίτλους.
Και τι δουλειά έχετε μακριά από τη Βιτεμβέργη, Οράτιε; Μάρκελλε;
Χαίρομαι που σας βλέπω. Καλησπέρα, κύριε.
Μα ειλικρινά, τι γυρεύετε μακριά από τη Βιτεμβέργη;
Θα σε μάθουμε να πίνεις γερά πριν φύγεις.
Άρχοντά μου, ήρθα για την κηδεία του πατέρα σας.
Σε παρακαλώ, μη με κοροϊδεύεις, συμφοιτητή μου...
Ήρθες για τον γάμο της μητέρας μου;
Πράγματι, άρχοντά μου, ακολούθησε αμέσως μετά. Τι οικονομία, Οράτιε!
Τα φαγητά της κηδείας
πέρασαν παγωμένα στα τραπέζια του γάμου.
Πατέρα μου!
Μου φαίνεται πως βλέπω τον πατέρα μου.
Πού, άρχοντά μου;
Μες στο μυαλό μου, Οράτιε.
Τον είδα κάποτε. Ήταν ένας γενναίος βασιλιάς.
Ήταν άντρας με τα όλα του. Αν τον κρίνεις συνολικά.
Δεν θα ξαναδώ όμοιό του ποτέ πια.
Άρχοντά μου...
Νομίζω πως τον είδα χθες βράδυ. Ποιον είδες;
Άρχοντά μου, τον βασιλιά πατέρα σας.
Τον βασιλιά πατέρα μου!
Βάλτε κατά μέρος την έκπληξη κι αφουγκραστείτε προσεκτικά,
με τη μαρτυρία αυτών των κυρίων, τούτο το θαύμα.
Μα τον Θεό, αφήστε με ν' ακούσω.
Δύο συνεχόμενες νύχτες αυτοί οι κύριοι,
ο Μάρκελλος και ο Μπερνάρντο, στη σκοπιά τους,
στην πιο νεκρή, βαθιά ώρα της νύχτας,
είδαν αυτό το θέαμα.
Μια μορφή σαν τον πατέρα σας,
πανοπλισμένος απ’ την κορυφή ως τα νύχια,
εμφανίστηκε μπροστά τους και με βήμα επιβλητικό
πέρασε αργά και μεγαλόπρεπα. Αυτό σ' εμένα
το εκμυστηρεύτηκαν με δέος,
κι εγώ μαζί τους την τρίτη νύχτα κράτησα σκοπιά,
όπου, όπως είχαν περιγράψει, εμφανίστηκε το φάντασμα.
Γνώριζα τον πατέρα σας· ούτε τα χέρια δεν μοιάζουν τόσο.
Μα πού έγινε αυτό; Άρχοντά μου, στον προμαχώνα όπου φυλάγαμε σκοπιά.
Δεν του μιλήσατε;
Του μίλησα, μα δεν απάντησε. Είναι πολύ παράξενο.
Όσο ζω, τιμημένε άρχοντά μου, είναι αλήθεια.
Θεωρήσαμε καθήκον να το καταγράψουμε.
να σας ενημερώσουμε. Πράγματι.
Πράγματι, κύριοι, μα αυτό με ανησυχεί.
Θα φυλάξετε σκοπιά απόψε; Μάλιστα, άρχοντά μου.
Οπλισμένος, άρχοντα; Απ’ την κορυφή στα νύχια;
Απ’ το κεφάλι στα πόδια. Δεν είδατε το πρόσωπό του;
Ω, ναι, άρχοντά μου, φορούσε την προσωπίδα σηκωμένη.
Τι έκφραση είχε — συνοφρυωμένη;
Ένα πρόσωπο πιο πολύ θλιμμένο παρά θυμωμένο.
Χλωμό ή κοκκινισμένο; Όχι, πολύ χλωμό.
Και είχε καρφωμένα τα μάτια του πάνω σας; Αδιάκοπα.
Μακάρι να ήμουν εκεί. Θα σας είχε καταπλήξει.
Πολύ πιθανό, πολύ πιθανό.
Έμεινε πολλή ώρα;
Όσο μετράς ως το εκατό. Περισσότερο, περισσότερο.
Όχι όταν τον είδα εγώ.
Τα γένια του ήταν γκριζαρισμένα;
Ήταν, όπως τα είχα δει όσο ζούσε,
μαύρα με ασημένιες ανταύγειες.
Θα αγρυπνήσω απόψε — ίσως εμφανιστεί ξανά.
Σας βεβαιώνω πως θα εμφανιστεί.
Αν πάρει τη μορφή του ευγενούς πατέρα μου,
θα του μιλήσω, ακόμα κι αν η Κόλαση ανοίξει
και μου ζητά να σωπάσω. Σας παρακαλώ όλους,
αν κρατήσατε μυστικό αυτό το θέαμα,
φυλάξτε το και πάλι στη σιωπή σας,
και ό,τι άλλο συμβεί απόψε,
να το δείτε με τα μάτια σας, αλλά μην πείτε λέξη.
Θα ανταμείψω την αφοσίωσή σας.
Λοιπόν, να πάτε στο καλό.
Στην εξέδρα, έντεκα με δώδεκα, θα ’ρθω.
Όλοι: Είμαστε στο καθήκον μας, άρχοντα.
Το πνεύμα του πατέρα μου με πανοπλία! Κάτι δεν πάει καλά.
Υποψιάζομαι κάποιο σκοτεινό έγκλημα.
Ας ερχόταν η νύχτα!
Ως τότε, ησύχαζε ψυχή μου.
Τα εγκλήματα θα βγουν στο φως,
κι ας τα σκεπάσει ολόκληρη η γη, μπροστά στα μάτια των ανθρώπων.
Τα απαραίτητα έχουν φορτωθεί.
Αντίο.
Και, αδελφή μου, όσο φυσούν ευνοϊκοί άνεμοι
και υπάρχει διαθέσιμο πλοίο, μην κοιμάσαι,
αλλά να μου γράφεις.
Αμφιβάλλεις;
Για τον Άμλετ και τις επιπόλαιες εκδηλώσεις της εύνοιάς του,
θεώρησέ το μια μόδα και νεανική τρέλα,
μια βιολέτα στην πρώτη άνθιση της νιότης.
Πρόσκαιρη, όχι μόνιμη, γλυκιά μα εφήμερη.
Το άρωμα και η χάρη μιας στιγμής — τίποτα παραπάνω.
Μόνο αυτό; Μην το πολυσκέφτεσαι. Ίσως τώρα σ' αγαπά,
και ακόμα κανένα στίγμα ή δόλος δεν αμαυρώνει
την αγνότητα της πρόθεσής του. Μα πρέπει να φοβάσαι,
λόγω του αξιώματός του, η θέλησή του δεν του ανήκει.
Γιατί ο ίδιος υπόκειται στο αίμα του.
Δεν μπορεί, όπως κάνουν οι απλοί άνθρωποι,
να διαλέξει μόνος του, γιατί από την επιλογή του εξαρτάται
η ασφάλεια και η υγεία ολόκληρου του κράτους.
Γι' αυτό και η επιλογή του πρέπει να περιορίζεται
στη βούληση και τη συγκατάθεση εκείνου του σώματος όπου είναι η κεφαλή.
Άρα, αν σου λέει πως σ' αγαπά,
η φρονιμάδα σου πρέπει να το πιστέψει μόνο όσο
η θέση και το αξίωμά του τού επιτρέπουν
να κάνει πράξη τα λόγια του — δηλαδή μόνο όσο
συμφωνεί η γενική βούληση της Δανίας.
Σκέψου λοιπόν τι ζημιά μπορεί να πάθει η τιμή σου,
αν με υπερβολική ευπιστία ακούσεις τα λόγια του.
ΑΠΟΜΑΚΡΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ
Ή να χάσεις την καρδιά σου, ή ν' ανοίξεις τον αγνό θησαυρό σου
στην ακόρεστη επιμονή του.
Φοβήσου το, Οφηλία!
Φοβήσου το, καλή μου αδερφή,
και κράτα πίσω από το συναίσθημά σου,
μακριά από τα βέλη και τον κίνδυνο της επιθυμίας.
Να προσέχεις, λοιπόν. Η μεγαλύτερη ασφάλεια βρίσκεται στον φόβο.
Η νιότη επαναστατεί μόνη της, χωρίς παρακίνηση.
Θα κρατήσω την ουσία αυτής της καλής συμβουλής,
σαν φρουρό της καρδιάς μου. Αλλά, καλέ μου αδερφέ,
μην κάνεις, όπως κάποιοι υποκριτές ιερείς,
να μου δείχνεις τον δύσκολο δρόμο προς τον Παράδεισο,
ενώ εσύ, σαν ξεδιάντροπος και ασυγκράτητος φιλήδονος,
βαδίζεις τον εύκολο δρόμο της ακολασίας,
αψηφώντας τις δικές σου νουθεσίες. Ω, μην ανησυχείς για μένα.
Έμεινα πολύ, μα έρχεται ο πατέρας μου.
Διπλή ευλογία, διπλή χάρη, η περίσταση χαμογελά σε δεύτερο αποχαιρετισμό.
Ακόμα εδώ, Λαέρτη! Στο πλοίο, στο πλοίο, ντροπή σου!
Ο άνεμος φυσά στα πανιά σου, και σε περιμένουν.
Πάρε την ευλογία μου!
Και αυτές τις λίγες συμβουλές στη μνήμη σου
χάραξέ τες βαθιά. Μη δίνεις φωνή στις σκέψεις σου,
ούτε σε κάθε παράλογη σκέψη πράξη.
Να είσαι προσιτός, αλλά σε καμία περίπτωση πρόστυχος.
Τους φίλους που έχεις, κι αν τους 'χεις δοκιμάσει,
δέσ' τους στην ψυχή σου με ατσάλινα δεσμά.
Μην ξεφτιλίζεις το χέρι σου σε κάθε καλοδεχούμενο.
κάθε νεόκοπου, άπειρου συντρόφου. Πρόσεξε
να μην μπλέξεις σε καβγά, μα αν βρεθείς μέσα,
στάσου έτσι ώστε ο αντίπαλος να σε φοβάται.
Άκουγε τον καθένα, αλλά μίλα σε λίγους,
δέξου τη γνώμη όλων, μα κράτα την κρίση σου.
Ντύνου ακριβά, όσο αντέχει το πορτοφόλι σου,
μα χωρίς υπερβολές! Πλούσια, όχι φανταχτερά,
γιατί τα ρούχα συχνά προδίδουν τον άνθρωπο.
Μη δανείζεις ούτε να δανείζεσαι, γιατί το δάνειο...
..χάνει λεφτά και φίλο...
Κι ο δανεισμός... ..σκοτώνει την οικονομική σύνεση.
Προπάντων τούτο.
Να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου,
Και θα 'πεται τότε, όπως η νύχτα τη μέρα,
πως δεν μπορείς πια να φανείς ψεύτης σε κανέναν.
Αντίο.
Η ευχή μου ας τα σφραγίσει αυτά μέσα σου!
Με ταπεινότητα αποχωρώ, κύριέ μου.
Η ώρα σας καλεί - πηγαίνετε, ο υπηρέτης περιμένει.
Αντίο, Οφηλία.
Και θυμήσου καλά όσα σου είπα.
Είναι κλειδωμένα στη μνήμη μου,
και εσείς ο ίδιος θα κρατάτε το κλειδί.
Αντίο.
Τι είναι, Οφηλία, αυτά που σου είπε;
Αν επιτρέπετε, κάτι σχετικά με τον λόρδο Άμλετ.
Μάλιστα, καλά που το σκέφτηκες.
Μου είπαν πως τελευταία πολύ συχνά
σου αφιερώνει χρόνο κατ' ιδίαν, κι εσύ η ίδια
δέχεσαι τις επισκέψεις του με μεγάλη προθυμία και άνεση.
Αν ισχύει αυτό, όπως μου το παρουσίασαν,
και για να σε προφυλάξω, πρέπει να σου πω,
πως δεν καταλαβαίνεις τον εαυτό σου τόσο καθαρά
όσο αρμόζει στην κόρη μου και στην τιμή σου.
Τι τρέχει μεταξύ σας; Πες μου την αλήθεια.
Μου έκανε, κύριέ μου, πρόσφατα πολλές υποσχέσεις
της αγάπης του προς εμένα.
Αγάπης! Μπα!
Μιλάς σαν άγουρο κορίτσι,
που δεν έχει ζυγίσει τέτοιες επικίνδυνες περιστάσεις.
Πιστεύεις τις εκδηλώσεις του, όπως τις λες;
Δεν ξέρω, κύριέ μου, τι πρέπει να σκεφτώ.
Μα την αλήθεια, θα σε μάθω. Να θεωρείς τον εαυτό σου μωρό,
που πήρες αυτές τις υποσχέσεις για γνήσιο νόμισμα,
ενώ είναι κάλπικες. Να εκτιμάς περισσότερο τον εαυτό σου,
ή, για να μην καταπονήσω τη δύστυχη φράση,
κακοποιώντας τη έτσι, θα με κάνεις να φαίνομαι ανόητος.
Κύριέ μου, με πολιορκούσε με έρωτα
με τον πιο έντιμο τρόπο.
Ναι, «τρόπο» μπορείς να το πεις... άστα, άστα.
Και έχει δώσει κύρος στα λόγια του, κύριέ μου,
επικαλούμενος σχεδόν όλους τους ιερούς όρκους.
Ναι, παγίδες για να πιάνουν κοτσύφια. Το ξέρω καλά,
πως όταν βράζει το αίμα, η ψυχή σπαταλά.
και δανείζει στη γλώσσα όρκους. Αυτές οι λάμψεις, κόρη μου,
που δίνουν φως παρά ζέστη, και σύντομα σβήνουν,
δεν πρέπει να τις περνάς για φωτιά. Από δω και πέρα
να είσαι πιο φειδωλή με την παρθενική σου παρουσία,
κι όσο για τον Λόρδο Άμλετ, πίστεψε μόνο τούτο: πως είναι νέος
και μπορεί να κινείται με μεγαλύτερη ελευθερία
από όση επιτρέπεται σε σένα.
Εν ολίγοις, Οφηλία, μην πιστεύεις τους όρκους του.
Αυτά αρκούν.
Δεν θέλω, για να το πω ξεκάθαρα, από τούτη τη στιγμή,
να αμαυρώνεις έτσι κάθε στιγμή του χρόνου σου,
ώστε να ανταλλάσσεις λέξεις ή να μιλάς με τον Λόρδο Άμλετ.
Πρόσεξε καλά, σου το επιβάλλω.
Άντε, πάμε.
Θα υπακούσω, κύριέ μου.
Ο αέρας δαγκώνει άγρια... κάνει πολύ κρύο.
Είναι ένας αέρας κοφτερός και διαπεραστικός.
Τι ώρα είναι τώρα; Νομίζω κοντεύει δώδεκα.
Όχι, χτύπησε ήδη. Αλήθεια; Δεν το άκουσα.
Τότε πλησιάζει η ώρα
που το πνεύμα συνήθιζε να περιφέρεται.
ΜΠΑΜ
ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑ Τι σημαίνει αυτό, κύριέ μου;
Ο βασιλιάς αγρυπνά απόψε και πίνει ασταμάτητα,
διασκεδάζει, κι ο χορός στριφογυρίζει με θόρυβο.
Κι ενώ κατεβάζει τις κούπες με το ρενάνιο κρασί,
τα τύμπανα και οι σάλπιγγες βροντούν
τον θρίαμβο της πρόποσής του. Είναι έθιμο αυτό;
Ναι, μα την αλήθεια, είναι.
Αλλά κατά τη γνώμη μου, αν και γεννήθηκα εδώ
και μεγάλωσα μ' αυτόν τον τρόπο, είναι ένα έθιμο
που τιμάται περισσότερο με την παραβίασή του.
ΤΑ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΑ ΕΚΡΗΓΝΥΝΤΑΙ
Κοιτάξτε, άρχοντά μου, έρχεται!
Άγγελοι και ουράνιες δυνάμεις, προστατέψτε μας!
Είσαι πνεύμα αγαθό ή καταραμένο δαιμόνιο;
Φέρνεις μαζί σου αύρες απ’ τον Παράδεισο ή πνοές απ’ την Κόλαση;
Είναι οι προθέσεις σου κακές ή ευγενικές;
Έρχεσαι με μορφή τόσο αμφίβολη,
που θα σου μιλήσω.
Θα σε φωνάξω Άμλετ,
Βασιλιά,
πατέρα,
βασιλικέ Δανέ. Ω, απάντησέ μου!
Μην με αφήσεις να εκραγώ από την άγνοια, αλλά πες μου
γιατί τα αγιασμένα οστά σου, σφραγισμένα στον θάνατο,
έσκισαν τα σάβανά τους. Γιατί ο τάφος,
όπου σε είδαμε γαλήνια ενταφιασμένο,
άνοιξε τις βαριές μαρμάρινες σιαγόνες του,
για να σε ξαναβγάλει στο φως. Τι σημαίνει αυτό,
που εσύ, νεκρό κορμί, ξανά με πλήρη πανοπλία
επιστρέφεις έτσι στο αμυδρό φως του φεγγαριού,
κάνοντας τη νύχτα φρικτή, κι εμάς τους απλούς θνητούς
να τρέμουμε τόσο φρικτά στην ψυχή μας
με σκέψεις που ξεπερνούν τα όρια του νου μας;
Πες, γιατί συμβαίνει αυτό;
Γιατί;
Τι πρέπει να κάνουμε;
Σας κάνει νόημα να πάτε μαζί του,
σαν να θέλει να σας ανακοινώσει κάτι μόνο σε εσάς.
Σας καλεί σε απομονωμένο μέρος. Μην πάτε μαζί του.
Όχι, με τίποτα. Αν δεν μιλήσει, θα το ακολουθήσω.
Μην το κάνετε, άρχοντα. Τι φόβος υπάρχει;
Δεν δίνω δεκάρα για τη ζωή μου.
Και για την ψυχή μου, τι μπορεί να της κάνει,
Μου κάνει νόημα να προχωρήσω, θα το ακολουθήσω.
Κι αν σας παρασύρει προς τον χείμαρρο, άρχοντά μου,
ή στην τρομακτική κορυφή του βράχου
που κρέμεται πάνω απ’ τη βάση του μέσα στη θάλασσα,
και πάρει εκεί άλλη φρικτή μορφή,
που θα μπορούσε να στερήσει τη λογική σας
να σας τρελάνει; Μου κάνει νόημα.
Προχώρα, σ’ ακολουθώ. Μη φύγετε, άρχοντα.
Αφήστε με! Λογικευτείτε, δεν θα πάτε.
Η μοίρα κραυγάζει,
και κάνει κάθε μικρή αρτηρία αυτού του σώματος
το ίδιο σκληρή με τον μυ του Λέοντα της Νεμέας.
Ακόμα με καλεί. Αφήστε με, κύριοι.
Θα κάνω φάντασμα όποιον με εμποδίσει!
Σας λέω, φύγετε!
Προχώρα, θα σε ακολουθήσω.
Η φαντασία του τον οδηγεί στην απελπισία.
Ας τον ακολουθήσουμε, δεν πρέπει να υπακούμε έτσι.
Πού θα καταλήξει όλο αυτό;
Κάτι σαπίζει στο βασίλειο της Δανίας.
Ο Θεός θα δείξει τον δρόμο. Όχι, ας τον ακολουθήσουμε.
Πού θέλεις να με οδηγήσεις; Μίλα, δεν προχωρώ άλλο.
Άκουσέ με. Θα σ' ακούσω. Η ώρα μου κοντεύει,
που πρέπει να παραδοθώ στις θειαφένιες
και βασανιστικές φλόγες.
Αλίμονο, καημένο φάντασμα!
Μη με λυπάσαι,
αλλά άκουσε με προσοχή σ' αυτά που θα σου αποκαλύψω.
Μίλα, είμαι υποχρεωμένος ν' ακούσω.
Κι εσύ να εκδικηθείς, όταν τ' ακούσεις.
Τι;
Είμαι το πνεύμα του πατέρα σου,
καταδικασμένο για ένα διάστημα να περιπλανιέμαι τη νύχτα,
και την ημέρα εγκλωβισμένο να καίγομαι στις φωτιές,
μέχρι τα αμαρτήματα που διέπραξα όσο ζούσα
να καούν και να εξαγνιστούν. Αν δεν μου απαγορευόταν
να αποκαλύψω τα μυστικά της φυλακής μου,
θα μπορούσα να διηγηθώ μια ιστορία που η παραμικρή της λέξη
θα σπάραζε την ψυχή σου, θα πάγωνε το αίμα στις φλέβες σου,
και θα έκανε τα μάτια σου, σαν αστέρια, να βγουν από τις τροχιές τους.
Όμως αυτή η αιώνια αποκάλυψη δεν πρέπει ν' ακουστεί
από αυτιά θνητών.
Άκου, άκου, ω, άκου!
Αν αγάπησες ποτέ τον αγαπητό σου πατέρα... Ω Θεέ!
...Εκδίκησε τον ειδεχθή και αφύσικο φόνο του. Φόνο!
Φόνο ειδεχθή!
Όπως είναι κάθε φόνος,
μα αυτός ο πιο ειδεχθής, παράξενος και αφύσικος.
Βιάσου να μου τα πεις, ώστε εγώ, με φτερά τόσο γοργά
όσο η σκέψη ή οι πόθοι της αγάπης,
να ορμήσω στην εκδίκηση.
Σε βρίσκω πρόθυμο.
Λένε πως καθώς κοιμόμουν στον κήπο μου,
ένα φίδι με τσίμπησε.
Μάθε όμως,
ευγενικέ νέε,
το φίδι που στέρησε τη ζωή του πατέρα σου
φορά τώρα το στέμμα του.
Ω, προφητική μου ψυχή! Ο θείος μου!
Ναι, αυτό το αιμομικτικό, αυτό το μοιχαλίδα κτήνος,
με τα μάγια της πονηριάς του,
με δώρα προδοτικά, υπέταξε στον ατιμωτικό του πόθο
τη θέληση της φαινομενικά ενάρετης βασίλισσάς μου.
Ω, Άμλετ, τι τρομερή πτώση ήταν αυτή!
Από εμένα, που η αγάπη μου είχε τέτοια αξιοπρέπεια
ώστε να συμβαδίζει ακόμα και με τον όρκο
που της έδωσα στον γάμο μας, και να πέσει
σε έναν άθλιο που τα φυσικά του χαρίσματα ήταν ανύπαρκτα
μπροστά στα δικά μου!
Μα ο πόθος, κι αν ακόμα συνδεθεί με λαμπρό άγγελο,
θα χορτάσει σε μια ουράνια κλίνη,
και θα τραφεί με σκουπίδια.
Μα, ας σωπάσω!
Νιώθω τον πρωινό αέρα.
Θα είμαι σύντομος.
Κοιμόμουν στον κήπο μου,
όπως συνήθιζα πάντα το απόγευμα,
κι εκμεταλλευόμενος την ξεκούρασή μου, ο θείος σου ήρθε κρυφά,
με χυμό καταραμένου υοσκύαμου σ' ένα φιαλίδιο,
και μέσα στ' αυτιά μου έχυσε
το λεπρώδες απόσταγμα, που έχει τέτοια έχθρα
με ανθρώπινο αίμα, γρήγορο σαν υδράργυρο
διατρέχει τις φυσικές πύλες και διόδους
του σώματος,
και με ξαφνική ορμή πήζει
και πήζει το αραιό και υγιές αίμα.
Έτσι έπαθε και το δικό μου,
και μια στιγμιαία λέπρα κάλυψε σαν φλοιός,
σαν λεπρού, με βρωμερή και αποκρουστική κρούστα,
όλο μου το λείο κορμί.
Έτσι, ενώ κοιμόμουν, από το χέρι ενός αδελφού
στερήθηκα ζωή, στέμμα και βασίλισσα, όλα μονομιάς.
Ω, φρικτό!
Φρικτό! Ω, Θεέ μου!
Αν έχεις μέσα σου ανθρώπινη φύση, μην το ανεχτείς!
Μην αφήσεις τη βασιλική κλίνη της Δανίας να γίνει
φωλιά ακολασίας και καταραμένης αιμομιξίας.
Όμως, όπως κι αν επιδιώξεις αυτή την πράξη,
μην μολύνεις το μυαλό σου, κι ας μην μηχανευτεί η ψυχή σου
τίποτα εναντίον της μητέρας σου. Άφησέ τη στον Ουρανό
και σ' εκείνα τα αγκάθια που φωλιάζουν στα στήθη της,
να την τρυπούν και να την καίνε. Αντίο για πάντα!
Η πυγολαμπίδα δείχνει πως ο όρθρος είναι κοντά,
και χλωμιάζει την ανίσχυρη φωτιά του.
Αντίο, αντίο!
Άμλετ...
Θυμήσου με!
Ω, στρατιές των Ουρανών!
Ω, Γη! Τι άλλο;
Να βάλω και την Κόλαση; Αποκλείεται!
Κράτα γερά, καρδιά μου.
Κι εσείς, μέλη μου, μην γερνάτε απότομα,
μα κρατήστε με όρθιο. Να σε θυμάμαι;
Ναι, φτωχό φάντασμα, όσο η μνήμη έχει θέση
στο ταραγμένο αυτό μυαλό. Να σε θυμάμαι;
Ναι, απ' τον πίνακα της μνήμης μου
θα σβήσω κάθε ασήμαντη ανάμνηση,
Γνωμικά, τύπους, παλιές εντυπώσεις,
που η νιότη κι η παρατήρηση χάραξαν εκεί.
Κι η εντολή σου μόνη της θα ζήσει
μέσα στο βιβλίο και στον τόμο του μυαλού μου,
χωρίς ανάμιξη με ευτελή ύλη. Ναι, μα τον Θεό!
Ω, μιαρή γυναίκα!
Ω, αχρείε,
αχρείε,
χαμογελαστός, καταραμένος αχρείος!
Το σημειωματάριό μου! Πρέπει να το γράψω:
πως μπορεί κανείς να χαμογελά, να χαμογελά,
και να είναι αχρείος.
Τουλάχιστον,
είμαι βέβαιος πως στη Δανία συμβαίνει.
Λοιπόν, θείε, εδώ είσαι.
Τώρα, στην υπόσχεσή μου.
Είναι «Αντίο, αντίο! Θυμήσου με.»
Το έχω ορκιστεί.
Άρχοντά μου! Ο Θεός να τον φυλάξει! Έτσι να γίνει!
Άρχοντά μου, ω, ω, άρχοντά μου!
Άρχοντά μου, ω, ω, παιδί μου! Έλα, πουλί μου, έλα.
Πώς είστε, ευγενέστατε άρχοντα;
Τι νέα, άρχοντά μου; Ω, θαυμαστά! Καλέ μου άρχοντα, πείτε τα.
Όχι, θα τα μαρτυρήσετε. Εγώ όχι, άρχοντα.
Ούτε εγώ, άρχοντά μου. Λοιπόν, τι λέτε;
Μπορεί ανθρώπινο μυαλό να το διανοηθεί;
Μα θα κρατήσετε μυστικό; Ναι, μα τον Θεό, άρχοντά μου.
Δεν υπάρχει ούτε ένας αχρείος σε ολόκληρη τη Δανία
που να μην είναι παλιάνθρωπος.
Δεν χρειάζεται φάντασμα για να μας το πει.
Μα ναι, σωστά, έχετε δίκιο,
Χωρίς περιστροφές, ας σφίξουμε τα χέρια και να χωρίσουμε.
Εσείς, όπως οι υποχρεώσεις κι η επιθυμία σας ορίζουν,
αφού ο καθένας έχει δουλειές κι επιθυμίες,
όποιες κι αν είναι, κι εγώ απ’ την πλευρά μου,
ακούστε με, θα πάω να προσευχηθώ.
Αυτά είναι λόγια τρελά και ασύνδετα, άνακτα.
Λυπάμαι που σας θίγουν, ειλικρινά.
Δεν μας προσβάλατε καθόλου, άνακτα.
Ναι, μα τον Άγιο Πατρίκιο, υπάρχει, Οράτιε,
και μάλιστα μεγάλη.
Όσον αφορά αυτό το όραμα,
είναι ένα έντιμο φάντασμα, ας σας πω μόνο αυτό.
Κι όσο για την επιθυμία σας να μάθετε,
Κάντε ό,τι περνά απ’ το χέρι σας. Και τώρα, φίλοι,
ως φίλοι, λόγιοι και στρατιώτες,
κάντε μου μια μικρή χάρη.
Ποια είναι αυτή, άνακτα; Θα την κάνουμε.
Μην αποκαλύψετε όσα είδατε. ΑΝΑΚΤΑ: Δεν θα το κάνουμε.
Όχι, πρέπει να ορκιστείτε.
Μα την πίστη μου, άνακτα, όχι εγώ.
Ούτε κι εγώ, άνακτα, μα την πίστη μου. Στο σπαθί μου.
Ορκιστήκαμε ήδη, άνακτα. Στο σπαθί μου, πράγματι.
ΗΧΩ: Ορκιστείτε. Α, χα, παιδί μου!
Έτσι λες; Εκεί είσαι, καλόπαιδο;
Ελάτε, ακούτε αυτόν τον τύπο κάτω στα υπόγεια -
δεχτείτε να ορκιστείτε. Προφέρετε τον όρκο.
Να μην μιλήσετε ποτέ γι’ αυτό που είδατε, ορκιστείτε.
ΗΧΩ: Ορκιστείτε!
Hic et ubique; Τότε ας αλλάξουμε μέρος.
Ελάτε εδώ, κύριοι, και βάλτε πάλι τα χέρια σας στο σπαθί μου.
Να μην μιλήσετε ποτέ γι’ αυτά που ακούσατε.
Ορκιστείτε στο σπαθί μου. ΗΧΩ: Ορκιστείτε!
Καλά τα λες, γερο-τυφλοπόντικα!
Σκάβεις τόσο γρήγορα τη γη; Άξιος σκαπανέας!
Ας μετακινηθούμε πάλι, φίλοι.
Ω μέρα και νύχτα, μα αυτό είναι παράξενο πέρα ως πέρα!
Γι’ αυτό, δέξου το σαν ξένος που είναι.
Υπάρχουν περισσότερα πράγματα στον ουρανό και στη γη, Οράτιε,
απ’ όσα ονειρεύεται η φιλοσοφία μας. Μα έλα!
Εδώ, όπως και πριν, ποτέ, στο έλεος του Θεού,
όσο παράξενα κι αν φερθώ στο εξής,
Καθώς ίσως αργότερα κρίνω σκόπιμο
να προσποιηθώ τον τρελό,
εσείς, βλέποντάς με τότε, να μην δείξετε ποτέ,
με σταυρωμένα χέρια, ή μ’ αυτό το κούνημα κεφαλιού,
ή προφέροντας καμιά αμφίβολη φράση,
Όπως «Καλά, καλά, ξέρουμε», ή «Θα μπορούσαμε, αν θέλαμε»,
ή με τέτοιες διφορούμενες νύξεις, που να δείχνουν
πως κάτι ξέρετε για μένα. Αυτό μην το κάνετε,
κι η χάρη κι το έλεος στη μεγαλύτερή σας ανάγκη να σας βοηθήσουν — ορκιστείτε!
ΗΧΕΡΗ ΦΩΝΗ: Ορκιστείτε!
Ορκιζόμαστε! Ορκιζόμαστε!
Ησύχασε, ησύχασε, ταραγμένο πνεύμα!
Λοιπόν, κύριοι,
ας μπούμε μέσα μαζί·
και κρατήστε το δάχτυλο στα χείλη σας, σας παρακαλώ.
Ο καιρός έχει βγει απ’ τη θέση του.
Ω καταραμένη μοίρα,
που γεννήθηκα εγώ για να τη διορθώσω!
Δώσε στον γιο μου χρήματα και επιστολές, Ρεϊνάλντο. Μάλιστα, άρχοντα.
Θα πράξεις εξαιρετικά συνετά, καλέ μου Ρεϊνάλντο,
αν πριν τον επισκεφθείς, ρωτήσεις διακριτικά για τη συμπεριφορά του.
Άρχοντα, αυτό ακριβώς σκόπευα.
Μπράβο, καλά τα λες, πολύ καλά. Πρόσεξε τώρα, κύριε,
ρώτα πρώτα πρώτα ποιοι Δανοί βρίσκονται στο Παρίσι,
πώς, ποιοι είναι, τι κάνουν, και πού συχνάζουν,
τι παρέες έχουν, πώς ξοδεύουν, και όταν βρεις
μέσα από αυτή την έμμεση και τεχνική προσέγγιση
πως γνωρίζουν τον γιο μου, πλησίασε περισσότερο.
Δείξε πως τάχα τον ξέρεις από μακριά,
λέγοντας κάπως έτσι: «Ξέρω τον πατέρα του και τους φίλους του,
Και εν μέρει κι αυτόν». Τα προσέχεις αυτά, Ρεϊνάλντο;
Ναι, πολύ καλά, άρχοντά μου.
«Και εν μέρει κι αυτόν», αλλά μπορείς να πεις «όχι και τόσο καλά.
Αν όμως είναι αυτός που εννοώ, είναι πολύ άστατος,
δοσμένος σε διάφορα», και πρόσθεσέ του τότε
όποια ψεύδη θέλεις. Όμως τίποτα τόσο βαρύ
που να τον ατιμάζει, πρόσεξέ το αυτό,
αλλά, κύριε, τέτοια έκλυτα, άγρια και συνηθισμένα παραστρατήματα
που συνοδεύουν αναπόφευκτα και είναι γνωστά
στη νεότητα και την ελευθερία.
Όπως ο τζόγος, άρχοντά μου;
Ναι, ή το ποτό, η ξιφομαχία, οι βρισιές, οι καβγάδες,
τα ξενοπηδήματα — μέχρι εκεί μπορείς να φτάσεις.
Άρχοντά μου, αυτό θα τον ατίμαζε. Μα όχι, αν το παρουσιάσεις με μέτρο στην κουβέντα.
Μα, καλέ μου άρχοντα... Γιατί να το κάνετε αυτό;
Ναι, άρχοντα, θα ’θελα να μάθω. Λοιπόν, κύριε, ο σκοπός μου είναι:
και πιστεύω πως είναι έξυπνο τέχνασμα.
Ρίχνοντας μικρές κηλίδες πάνω στον γιο μου,
σαν να ήταν κάτι ελαφρώς λερωμένο κατά τη χρήση, πρόσεξε,
κι ο συνομιλητής σας, αυτός που θέλετε να ψαρέψετε,
αν έχει δει ποτέ στα εγκλήματα που αναφέρατε
τον νεαρό για τον οποίο μιλάτε να είναι ένοχος, βεβαιωθείτε
πως θα συμφωνήσει μαζί σας και θα καταλήξει ως εξής:
«Κύριε», ή κάτι τέτοιο, ή «φίλε», ή «ευγενικέ κύριε»,
ανάλογα με τη φράση ή την προσφώνηση
που αρμόζει στον άνθρωπο και στον τόπο.
Πολύ καλά, άρχοντά μου.
Και μετά, κύριε, κάνει αυτό;
Κάνει...
Τι πήγαινα να πω;
Μα το Θεό, πήγαινα να πω κάτι.
Πού έμεινα;
Στο «θα συμφωνήσει και θα καταλήξει».
Στο «θα συμφωνήσει και θα καταλήξει»; Ναι, βέβαια!
Καταλήγει λοιπόν ως εξής: «Γνωρίζω τον κύριο,
τον είδα χθες, ή προχθές,
ή τότε, ή τότε, με τον τάδε ή τον δείνα,
και, όπως λέτε, έπαιζε χαρτιά,
εκεί τσακώθηκε στο τένις» ή μπορεί,
τον είδα να μπαίνει σ' ένα τέτοιο σπίτι ανοχής» —
Δηλαδή, σε πορνείο, ή κάτι παρόμοιο. Βλέπετε τώρα —
το δόλωμα του ψέματος πιάνει αυτή την πέστροφα της αλήθειας·
κι έτσι εμείς οι σοφοί και οι ικανοί,
μέσω πλαγίων οδών βρίσκουμε τον ίσιο δρόμο.
Με καταλάβατε, σωστά; Άρχοντά μου, σας κατάλαβα.
Ο Θεός μαζί σας —
να πάτε στο καλό. Καλημέρα, άρχοντά μου!
Παρατήρησε μόνος σου τις διαθέσεις του.
Θα το κάνω, άρχοντά μου. Κι άφησέ τον να συνεχίσει τη μουσική του.
Μάλιστα, άρχοντά μου.
Αντίο!
Ω.
Τι συμβαίνει, Οφηλία; Τι τρέχει;
Ω, άρχοντά μου, άρχοντά μου, τρόμαξα τόσο πολύ!
Με τι, στο όνομα του Θεού;
Άρχοντά μου, καθώς έραβα στο δωμάτιό μου,
ο άρχοντας Άμλετ, με το ζιπόνι του ξεκούμπωτο,
χωρίς καπέλο στο κεφάλι, τις κάλτσες του λερωμένες,
ξεκαλτσωμένος, και πεσμένες ως τον αστράγαλο,
χλωμός σαν το πουκάμισό του, τα γόνατά του να τρέμουν,
και με ένα βλέμμα τόσο οικτρό στην έκφρασή του,
σαν να είχε δραπετεύσει απ' την Κόλαση
για να μιλήσει για φρίκες, εμφανίστηκε μπροστά μου.
Τρελός από αγάπη για σένα; Άρχοντά μου, δεν ξέρω,
μα την αλήθεια, φοβάμαι πως ναι. Τι σου είπε;
Μ' έπιασε απ' τον καρπό και τον έσφιξε δυνατά.
Ύστερα αποτραβήχτηκε σε απόσταση ενός χεριού,
και με τ' άλλο του χέρι έτσι, πάνω απ' το μέτωπο,
άρχισε να με περιεργάζεται τόσο επίμονα
σαν να ’θελε να ζωγραφίσει το πρόσωπό μου.
Έμεινε πολλή ώρα έτσι.
Τελικά, κουνώντας ελαφρά το χέρι μου
και γνέφοντας τρεις φορές πάνω κάτω με το κεφάλι,
έβγαλε έναν αναστεναγμό τόσο σπαρακτικό και βαθύ
που θαρρούσες πως θα διαλυόταν ολόκληρο το κορμί του
και θα 'σβηνε η ζωή του.
Κι αφού τέλειωσε, μ' άφησε
και, γυρνώντας το κεφάλι πίσω απ' τον ώμο του,
έμοιαζε να βρίσκει τον δρόμο χωρίς τα μάτια του.
Γιατί βγήκε απ' την πόρτα χωρίς τη βοήθειά τους,
και, ως το τέλος, είχε καρφωμένο το βλέμμα του πάνω μου.
Έλα. Αυτή είναι η καθαρή τρέλα του έρωτα,
που με τη βίαιη φύση της αυτοκαταστρέφεται
και οδηγεί τη θέληση σε απελπισμένες πράξεις.
Λυπάμαι.
Του είπατε μήπως κάποια σκληρά λόγια τελευταία;
Όχι, άρχοντά μου, αλλά, όπως με διατάξατε,
αρνήθηκα τα δώρα του κι αρνήθηκα
να τον δεχτώ. Αυτό τον τρέλανε.
Λυπάμαι που δεν τον παρατήρησα με περισσότερη προσοχή.
Φοβόμουν πως αστειευόταν και ήθελε να σε παραπλανήσει,
μα αλίμονο στην καχυποψία μου!
Έλα, πάμε στον βασιλιά.
Αυτό πρέπει να μαθευτεί.
Καλώς ήρθατε, αγαπητοί Ρόζενκραντζ και Γκίλντενστερν!
Πέρα από το ότι ποθούσαμε πολύ να σας δούμε,
η ανάγκη που έχουμε να σας χρησιμοποιήσουμε μας ώθησε
να σας καλέσουμε εσπευσμένα. Κάτι θ' ακούσατε
για την αλλαγή του Άμλετ. Τι μπορεί να φταίει,
πέρα απ' τον θάνατο του πατέρα του, που τον έχει ρίξει
τόσο μακριά από τη λογική και τον ίδιο του τον εαυτό,
δεν μπορούμε καν να φανταστούμε. Σας ικετεύω,
καθώς μεγαλώσατε μαζί του από μικρά παιδιά,
να δεχτείτε να μείνετε εδώ στην αυλή μας
για λίγο καιρό, ώστε με τη συντροφιά σας
να τον οδηγήσετε σε ευχάριστες στιγμές και να συλλέξετε,
όσα περισσότερα μπορείτε από τις περιστάσεις,
για το αν κάτι άγνωστο σε εμάς τον βασανίζει έτσι,
ώστε, μόλις αποκαλυφθεί, να το γιατρέψουμε.
Αγαπητοί κύριοι, έχει μιλήσει πολύ για εσάς,
και είμαι βέβαιη πως δεν υπάρχουν δύο άνθρωποι
στους οποίους να είναι πιο δεμένος. Αν σας ευαρεστεί
να μας δείξετε τόση γενναιοδωρία
ώστε να διαθέσετε λίγο χρόνο μαζί μας,
για την εκπλήρωση και το όφελος της ελπίδας μας,
η επίσκεψή σας θα τύχει τέτοιων ευχαριστιών
όσες αρμόζουν σε βασιλιά.
Και οι δύο Μεγαλειότητες
θα μπορούσαν, με την εξουσία που έχουν πάνω μας,
να επιβάλουν τις επιθυμίες τους ως προσταγή
παρά ως παράκληση.
Όμως και οι δύο υπακούουμε,
και παραδινόμαστε εδώ, με κάθε προθυμία,
να θέσουμε τις υπηρεσίες μας στα πόδια σας, πρόθυμοι.
Ευχαριστώ, Ρόζενκραντζ και καλέ Γκίλντενστερν.
Ευχαριστώ, Γκίλντενστερν και καλέ Ρόζενκραντζ.
Σας ικετεύω, δείτε αμέσως τον γιο μου που άλλαξε τόσο.
Πηγαίνετε μερικοί και οδηγήστε τους κυρίους στον Άμλετ.
Ο Θεός να ευλογήσει την παρουσία και τις προσπάθειές μας
ευχάριστες και ωφέλιμες γι' αυτόν!
Ναι, αμήν!
Οι πρέσβεις από τη Νορβηγία, άρχοντά μου,
επέστρεψαν με χαρά.
Πάντα ήσουν αγγελιοφόρος καλών νέων.
Έτσι νομίζετε, άρχοντά μου;
Σας βεβαιώνω, ηγεμόνα μου, πως τιμώ το καθήκον μου όπως και την ψυχή μου,
πιστό και στον Θεό μου και στον ελεήμονα βασιλιά μου.
Και πιστεύω πως βρήκα
την ακριβή αιτία της τρέλας του Άμλετ.
Ω, μίλα γι' αυτό — λαχταρώ να το ακούσω.
Πρώτα δώστε πρόσβαση στους πρέσβεις —
τα νέα μου θα είναι το γλύκισμα στο τραπέζι.
Τίμησέ τους εσύ ο ίδιος και φέρ' τους μέσα.
Μου λέει, γλυκιά μου Γερτρούδη, πως βρήκε
τη ρίζα και την πηγή όλης της ταραχής του γιου σου.
Φοβάμαι πως δεν είναι άλλη από την κύρια —
τον θάνατο του πατέρα του,
και τον βιαστικό γάμο μας.
Θα τον δοκιμάσουμε.
Καλώς ήρθατε, αγαπητοί φίλοι!
Τι μηνύματα από τον αδελφό μας της Νορβηγίας;
Τις θερμότερες ανταποδώσεις χαιρετισμών και ευχών.
Έστειλε στρατό ν' ανακόψει την πορεία του ανιψιού του.
Που νόμιζε πως σχεδιάστηκε εναντίον των Πολωνών,
Μα, εξετάζοντάς το, διαπίστωσε πως
στρεφόταν εναντίον της Μεγαλειότητάς σας και του κράτους.
Έτσι ο Φορτιμπράς δέχεται την επίπληξή του
και ορκίζεται στον θείο του να μην ξανασηκώσει
ποτέ πια τα όπλα εναντίον της Δανίας.
Α!
Αυτό μας ικανοποιεί.
Το βράδυ θα γιορτάσουμε μαζί.
Καλώς ήρθατε στην πατρίδα!
Η υπόθεση αυτή έληξε αίσια.
Άναξ μου, και κυρία μου, το να αναλύει κανείς
τι πρέπει να είναι η μεγαλοσύνη, τι είναι το καθήκον,
γιατί η μέρα είναι μέρα, η νύχτα νύχτα,
και ο χρόνος... χρόνος,
δεν θα ήταν παρά σπατάλη νύχτας, μέρας και χρόνου.
Γι' αυτό, αφού η συντομία είναι ψυχή της ευφυΐας,
κι η φλυαρία τα μέλη και τα περιττά στολίδια,
θα είμαι σύντομος. Ο ευγενής γιος σας είναι τρελός. Α!
Τρελός τον αποκαλώ, διότι, για να ορίσουμε την αληθινή τρέλα,
τι άλλο είναι παρά να μην είσαι τίποτα άλλο παρά τρελός;
Αλλά ας το αφήσουμε. Περισσότερη ουσία, λιγότερη τέχνη.
Κυρία μου, σας ορκίζομαι πως δεν χρησιμοποιώ καθόλου τέχνη.
Ότι είναι τρελός, είν' αλήθεια, είν' αλήθεια κι είναι κρίμα,
και κρίμα που είν' αλήθεια, ανόητο σχήμα λόγου.
Μα ας το ξεχάσουμε, γιατί δεν θα μεταχειριστώ τέχνη.
Ας δεχτούμε λοιπόν ότι είναι τρελός, και τώρα απομένει
να βρούμε την αιτία αυτού του αποτελέσματος,
ή μάλλον να πούμε, την αιτία αυτής της πάθησης,
καθώς τ' ελαττωματικό αποτέλεσμα προέρχεται από αιτία.
Έτσι έχουν τα πράγματα, και τα υπόλοιπα ως εξής.
Έχω μια κόρη, την έχω όσο είναι δική μου,
η οποία, εκ του καθήκοντος και της υπακοής της, προσέξτε,
μου έδωσε τούτο εδώ.
Τώρα βγάλτε συμπεράσματα.
«Προς την ουράνια και είδωλο της ψυχής μου, την πανέμορφη Οφηλία»,
Κακή έκφραση, χυδαία έκφραση.
Το «πανέμορφη» είναι χυδαία λέξη, μα ακούστε παρακάτω. Λέει:
«Στον εξαίσιο λευκό... κόρφο της, αυτά...»
...κλπ.
Αυτό το έστειλε ο Άμλετ σ' εκείνη;
Καλή μου κυρία, περιμένετε λίγο, θα είμαι πιστός στη διήγησή μου.
«Αμφίβαλλε πως τ' άστρα είναι φωτιά, αμφίβαλλε πως ο ήλιος κινείται,
αμφίβαλλε πως η αλήθεια λέει ψέματα, μα ποτέ μην αμφιβάλλεις πως σ' αγαπώ.»
Αυτό, από υπακοή, μου το 'δειξε η κόρη μου, και πολλά ακόμη.
Μα πώς αντιμετώπισε εκείνη την αγάπη του;
Τι γνώμη έχετε για μένα;
Ως φίλος, πιστός και έντιμος.
Θα ήθελα να το αποδείξω. Μα τι θα σκεφτόσασταν,
Όταν είδα αυτόν τον φλογερό έρωτα να ξετυλίγεται,
όπως τον αντιλήφθηκα, πρέπει να σας πω,
πριν μου μιλήσει η κόρη μου, τι θα σκεφτόσασταν;
ή η Μεγαλειότητά σας, η βασίλισσά μας, αν είχα
είχα κλείσει τα μάτια στην καρδιά μου, βουβός και άλαλος,
ή αν κοιτούσα αυτόν τον έρωτα με αδιαφορία;
Όχι, έδρασα αποφασιστικά,
και στη νεαρή μου κυρά είπα ως εξής:
«Ο Λόρδος Άμλετ είναι πρίγκιπας, υπεράνω της θέσης σου·
αυτό δεν πρέπει να γίνει». Κι ύστερα της έδωσα εντολές,
να κλειστεί μακριά από τις επισκέψεις του,
να μην δέχεται αγγελιοφόρους, ούτε δώρα.
Αφού το έκανε, ακολούθησε τις συμβουλές μου.
Κι εκείνος, αφού απορρίφθηκε, για να συντομεύσω,
έπεσε σε θλίψη, μετά σε νηστεία,
κι από κει σε αγρύπνια, κι ύστερα σε αδυναμία,
κατόπιν σε ελαφρότητα, και με αυτή την καθοδική πορεία,
κατέληξε στην τρέλα όπου τώρα παραληρεί,
και όλοι μας θρηνούμε.
Νομίζετε πως γι' αυτό πρόκειται;
Μπορεί, είναι πολύ πιθανό.
Υπήρξε ποτέ περίπτωση, θα 'θελα να μάθω,
που να είπα κατηγορηματικά «έτσι είναι»,
και αποδείχθηκε αλλιώς;
Όχι απ' όσο ξέρω.
Αποκεφαλίστε με, αν αυτό δεν ισχύει.
Αν οι περιστάσεις με οδηγήσουν, θα βρω
πού κρύβεται η αλήθεια, ακόμα κι αν ήταν κρυμμένη
στα βάθη της γης.
Πώς μπορούμε να το διερευνήσουμε περαιτέρω;
Ξέρετε, καμιά φορά περπατά τέσσερις ώρες συνεχόμενες
εδώ στον διάδρομο.
Πράγματι, έτσι κάνει.
Τότε λοιπόν, θα αφήσω την κόρη μου να τον συναντήσει.
Θα κρυφτούμε πίσω από την κουρτίνα,
να παρατηρήσουμε τη συνάντηση. Αν δεν την αγαπά,
και δεν έχει χάσει τα λογικά του γι' αυτό,
ας μη είμαι πια σύμβουλος του κράτους, αλλ' ας γίνω χωρικός με κάρο.
Θα το δοκιμάσουμε. Μα, κοίτα, έρχεται ο δύστυχος, τόσο θλιμμένος.
Γλυκιά Γερτρούδη, άφησέ μας.
Ο πατέρας της κι εγώ, ως νόμιμοι κατάσκοποι,
θα μπορέσουμε έτσι τη συνάντησή τους να κρίνουμε ειλικρινά,
αν οφείλεται στον έρωτά του ή όχι
αυτό που τον βασανίζει τόσο.
Θα υπακούσω.
Κι εσύ, Οφηλία,
εύχομαι
η ομορφιά σου να είναι η αφορμή
της τρέλας του Άμλετ. Κι ελπίζω οι αρετές σου
να τον επαναφέρουν στον παλιό του εαυτό,
προς τιμήν και των δύο σας.
Κυρία μου, μακάρι να γίνει έτσι.
Οφηλία, περίπατα εδώ.
Διάβαζε αυτό το βιβλίο,
για να φαίνεται πως αυτή η απασχόληση καλύπτει τη μοναξιά σου.
Τον ακούω να έρχεται. Ας αποσυρθούμε, άρχοντά μου.
Να ζει κανείς ή να μη ζει,
ιδού το ερώτημα.
Ποιο είναι πιο ευγενές για την ψυχή: να υπομένει
τις σφενδόνες και τα βέλη μιας αδίστακτης μοίρας,
ή να σηκώνει όπλα μπροστά σε πέλαγος συμφορών,
και αντιμαχόμενος να τις τερματίσει;
Να πεθάνεις,
να κοιμηθείς,
τίποτα παραπάνω,
και μ' έναν ύπνο να πεις πως τελειώνουν
οι πόνοι της καρδιάς κι οι χίλιες φυσικές συμφορές
που κληρονομεί η σάρκα.
Είναι μια ολοκλήρωση...
...που τη λαχταρά κανείς θερμά.
Να πεθάνεις,
να κοιμηθείς.
Να κοιμηθείς, και ίσως να ονειρευτείς.
Ναι, εκεί είναι το πρόβλημα.
Γιατί στον ύπνο του θανάτου τι όνειρα μπορεί να 'ρθουν
όταν έχουμε αποτινάξει αυτό το θνητό βάρος,
αυτό πρέπει να μας κάνει να διστάζουμε.
Αυτή είναι η σκέψη
που κάνει τη δυστυχία να μακραίνει τόσο.
Γιατί ποιος θα άντεχε τα μαστίγια και τις περιφρονήσεις του καιρού,
αν δεν ήταν ο φόβος για κάτι μετά τον θάνατο;
Η άγνωστη χώρα από τα σύνορα της οποίας
κανείς ταξιδιώτης δεν επιστρέφει, παραλύει τη θέληση
και μας κάνει μάλλον να υπομένουμε τα δεινά που έχουμε
παρά να πετάξουμε σε άλλα που δεν γνωρίζουμε;
Έτσι η συνείδηση μας κάνει όλους δειλούς,
κι έτσι το φυσικό χρώμα της αποφασιστικότητας
χλωμιάζει από το χρώμα της σκέψης,
και σχέδια μεγάλης σημασίας και βάρους
από αυτή τη σκέψη εκτρέπουν την πορεία τους,
και χάνουν το όνομα της πράξης. Σιγά, σιγά!
Η ωραία Οφηλία!
Νύμφη, στις προσευχές σου μνημόνευσε κι όλες μου τις αμαρτίες.
Άρχοντά μου, πώς είναι η υγεία σας όλον αυτόν τον καιρό;
Σας ευχαριστώ ταπεινά — καλά, καλά, καλά.
Άρχοντά μου, έχω ενθύμια δικά σας
που εδώ και πολύ καιρό λαχταρώ να σας επιστρέψω.
Σας παρακαλώ, πάρτε τα τώρα.
Όχι εγώ — δεν σας έδωσα ποτέ τίποτα.
Έντιμε άρχοντά μου, ξέρετε κάλλιστα πως μου τα δώσατε,
και μαζί τους, λόγια τόσο γλυκόπνοα πλασμένα
που έκαναν τα δώρα πιο πολύτιμα. Τώρα που έχασαν τ' άρωμά τους,
πάρτε τα πίσω, γιατί στην ευγενική ψυχή
τα πλούσια δώρα φτωχαίνουν όταν οι δωρητές γίνονται σκληροί.
Ορίστε, άρχοντά μου.
Είσαι τίμια;
Άρχοντά μου;
Είσαι αγνή; Τι εννοείτε, άρχοντά μου;
Σ' αγάπησα, κάποτε.
Πράγματι, άρχοντά μου, με κάνατε να το πιστέψω.
Δεν έπρεπε να με πιστέψεις, δεν σ' αγαπούσα.
Τότε ξεγελάστηκα ακόμα περισσότερο.
Πήγαινε σε μοναστήρι. Γιατί να θέλεις να γεννάς αμαρτωλούς;
Εγώ ο ίδιος είμαι κάπως τίμιος,
κι όμως θα μπορούσα να κατηγορήσω τον εαυτό μου που δεν με γέννησε η μητέρα μου.
Τι γυρεύουν πλάσματα σαν εμένα να σέρνονται μεταξύ Γης και Ουρανού;
Είμαστε όλοι παλιάνθρωποι — μην πιστεύεις κανέναν μας.
Πήγαινε στο μοναστήρι σου.
Πού είναι ο πατέρας σου;
Στο σπίτι, άρχοντά μου.
Ας κλείσουν την πόρτα πίσω του,
για να κάνει τον βλάκα μόνο μέσα στο δικό του σπίτι.
Αντίο.
Ω, βοηθήστε τον, γλυκοί Ουρανοί!
Αν παντρευτείς, θα σου δώσω αυτή την κατάρα ως προίκα —
Κι αν είσαι αγνή σαν πάγο, καθαρή σαν χιόνι, δε θα γλιτώσεις τη δυσφήμιση.
Πήγαινε σε μοναστήρι, φύγε, αντίο.
Ή, αν πρέπει οπωσδήποτε να παντρευτείς, πάρε βλάκα,
γιατί οι σοφοί άντρες ξέρουν καλά τι τέρατα τους κάνετε.
Σε μοναστήρι, πήγαινε, και γρήγορα μάλιστα. Αντίο.
Ω, ουράνιες δυνάμεις, θεραπεύστε τον!
Χορεύετε, περπατάτε νωχελικά, και ψευδίζετε,
βαφτίζετε τα πλάσματα του Θεού κι αποδίδετε την ακολασία στην άγνοια.
Αρκετά, δεν θέλω άλλο, αυτό με τρέλανε.
Σας λέω, δεν θα γίνουν άλλοι γάμοι.
Όσοι είναι ήδη παντρεμένοι, όλοι εκτός από έναν, θα ζήσουν,
οι υπόλοιποι ας μείνουν ως έχουν.
Πήγαινε σε μοναστήρι.
Ω, τι ευγενικός νους συντρίφτηκε εδώ!
Του αυλικού,
του στρατιώτη,
του λογίου, το μάτι,
η γλώσσα, το σπαθί.
Η ελπίδα και το άνθος αυτής της όμορφης χώρας,
το πρότυπο του κάλλους
και το μέτρο της χάρης,
το επίκεντρο όλων των βλεμμάτων,
εντελώς,
εντελώς χαμένος!
Κι εγώ,
η πιο δυστυχισμένη απ' τις γυναίκες,
που ρούφηξα το μέλι από τους μελωδικούς όρκους του,
βλέπω τώρα εκείνη την ευγενή και υπέρτατη λογική,
σαν γλυκές καμπάνες που παραφώνησαν, ξέτονες και σκληρές.
Εκείνη η αξεπέραστη μορφή και η ομορφιά της νιότης
μαραμένη από την τρέλα.
Ω, αλίμονό μου,
που είδα όσα είδα,
και βλέπω όσα βλέπω!
«Αγάπη! Τα αισθήματά του δεν στρέφονται προς τα εκεί.»
Υπάρχει κάτι στην ψυχή του,
πάνω στο οποίο κλωσσά η μελαγχολία του,
και νομίζω πως η εκκόλαψη και η αποκάλυψη
θα φέρουν κάποιο κίνδυνο.
Τι συμβαίνει, Οφηλία;
Δεν χρειάζεται να μας πεις τι είπε ο λόρδος Άμλετ, τα ακούσαμε όλα.
Φύγετε, σας παρακαλώ, έρχεται.
Θα τον ζορίσω αμέσως.
Πώς είναι ο καλός μου λόρδος Άμλετ;
Καλά...
Ευχαριστώ.
Με γνωρίζετε, άρχοντά μου;
Πολύ καλά - είσαι ψαράς.
Όχι, άρχοντά μου. Μακάρι να ήσουν τόσο τίμιος άνθρωπος.
Τίμιος, άρχοντά μου! Ναι, κύριε - το να 'σαι τίμιος, όπως πάει ο κόσμος,
σημαίνει ένας διαλεγμένος ανάμεσα σε δέκα χιλιάδες.
Αυτό είναι πολύ αληθινό, άρχοντά μου.
Αν ο ήλιος γεννά σκουλήκια σε ψόφιο σκυλί,
θεός που φιλάει κουφάρι... Έχετε κόρη;
Έχω, άρχοντά μου.
Μην την αφήνετε να περπατά στον ήλιο.
Η σύλληψη είναι ευλογία, αλλά όχι όπως μπορεί να συλλάβει η δική σας.
Φίλε μου, πρόσεχε.
Τι εννοείς μ' αυτό; Ακόμα για την κόρη μου μιλάει,
κι όμως στην αρχή δεν με γνώρισε - είπε πως είμαι ψαράς.
Είναι χαμένος, εντελώς χαμένος,
και αλήθεια, στα νιάτα μου υπέφερα τα πάνδεινα για τον έρωτα -
πολύ παρόμοια. Θα του ξαναμιλήσω.
Τι διαβάζετε, άρχοντά μου;
Λέξεις!
Λέξεις, λέξεις;
Περί τίνος πρόκειται, άρχοντά μου;
Ανάμεσα σε ποιους;
Εννοώ, το θέμα που διαβάζετε, άρχοντά μου.
Δυσφημίες, κύριε, γιατί ο σατιρικός κατεργάρης εδώ λέει
πως οι γέροι έχουν γκρίζα γένια...
Πως τα πρόσωπά τους είναι ρυτιδιασμένα...
Τα μάτια τους τρέχουν πηχτό κεχριμπάρι και ρετσίνι δαμασκηνιάς...
και πως έχουν μια αφθονότατη έλλειψη μυαλού... λοιπόν...
κι ακόμα πολύ αδύναμες γάμπες.
Όλα αυτά, κύριε, αν και τα πιστεύω σθεναρά και κατηγορηματικά,
δεν θεωρώ τίμιο να καταγράφονται έτσι.
Γιατί κι εσείς, κύριε, θα φτάνατε στην ηλικία μου,
αν σαν το καβούρι μπορούσατε να πάτε προς τα πίσω.
Κι αν είναι τρέλα, έχει μέσα της μέθοδο.
Θέλετε να βγείτε απ' τον αέρα, άρχοντά μου; Στον τάφο μου;
Πράγματι, αυτό είναι έξω απ' τον αέρα.
Πόσο γεμάτες νόημα είναι κάποιες φορές οι απαντήσεις του!
Έντιμε άρχοντά μου, θα πάρω ταπεινά την άδειά σας.
Δεν μπορείτε, κύριε, να πάρετε τίποτα από μένα
που να αποχωριζόμουν πιο πρόθυμα,
εκτός απ' τη ζωή μου,
εκτός απ' τη ζωή μου.
Να είστε καλά, άρχοντά μου.
Αυτοί οι ανυπόφοροι γέροι μωροί!
Ψάχνετε τον Λόρδο Άμλετ - εκεί είναι.
Ο Θεός μαζί σας, κύριε!
Έντιμε άρχοντά μου!
Αγαπητέ μου άρχοντα!
Εξαίρετοι φίλοι μου! Πώς είσαι, Γκίλντενστερν;
Α, Ρόζενκραντζ! Καλά παιδιά, πώς είστε κι οι δύο;
Σαν αδιάφορα παιδιά της γης.
Ευτυχισμένοι που δεν είμαστε υπερβολικά ευτυχισμένοι.
Στο καπέλο της Τύχης δεν είμαστε το φουντί.
Ούτε οι σόλες των παπουτσιών της; Ούτε αυτά, κύριέ μου.
Ζείτε γύρω από τη μέση της ή στο κέντρο των χαρίτων της;
Αλήθεια, είμαστε οι απλοί στρατιώτες της.
Στα απόκρυφα μέρη της Τύχης;
Πολύ σωστά, είναι μια πόρνη.
Τι νέα; Κανένα, κύριέ μου,
εκτός ότι ο κόσμος έγινε έντιμος.
Τότε η Δευτέρα Παρουσία πλησιάζει!
Τα νέα σας όμως δεν είναι αληθινά. Επιτρέψτε μου να ρωτήσω πιο συγκεκριμένα.
Τι κάνατε, αγαθοί μου φίλοι, και αξιωθήκατε από την Τύχη
να σας στείλει εδώ στη φυλακή;
Φυλακή, κύριέ μου; Η Δανία είναι φυλακή.
Τότε κι ο κόσμος είναι μία.
Μια μεγάλη φυλακή, με περιορισμούς, πτέρυγες και μπουντρούμια,
με τη Δανία να είναι απ' τις χειρότερες.
Εμείς δεν το βλέπουμε έτσι, κύριέ μου.
Ε, τότε για εσάς δεν είναι,
γιατί τίποτα δεν είναι από μόνο του καλό ή κακό, η σκέψη μας το κάνει έτσι.
Για μένα είναι φυλακή.
Τότε η φιλοδοξία σας την κάνει φυλακή -
είναι πολύ στενή για το μυαλό σας.
Ω Θεέ μου,
θα μπορούσα να είμαι κλεισμένος σ' ένα καρυδότσουφλο
και να θεωρώ τον εαυτό μου βασιλιά ενός άπειρου σύμπαντος,
αν δεν έβλεπα κακούς ύπνους.
Να πάμε στην αυλή; Θα σας ακολουθήσουμε.
Όχι δα.
Δεν θα σας κατατάξω στους υπόλοιπους υπηρέτες μου.
Αλλά, με τους κανόνες της φιλίας μας, τι δουλειά έχετε στο Ελσινόρ;
Ήρθαμε να σας δούμε, κύριέ μου, χωρίς άλλο λόγο. Δεν σας κάλεσαν;
Ήταν δική σας πρωτοβουλία;
Μια αυθόρμητη επίσκεψη;
Έλατε, φερθείτε μου ειλικρινά.
Έλατε, μιλήστε! Τι να πούμε, κύριέ μου;
Οτιδήποτε, αρκεί να μην υπεκφεύγετε.
Σας κάλεσαν, και διακρίνω κάτι σαν εξομολόγηση στα πρόσωπά σας,
που η σεμνότητά σας δεν έχει την πονηριά να αποκρύψει.
Ξέρω πως ο βασιλιάς και η βασίλισσα σας κάλεσαν.
Για ποιο σκοπό, κύριέ μου;
Αυτό πρέπει να μου το μάθετε εσείς.
Αλλά σας εκλιπαρώ, στο όνομα της φιλίας μας,
να είστε ειλικρινείς και ξεκάθαροι μαζί μου: σας έστειλαν να έρθετε ή όχι;
Τι λέτε; Α, τότε, σας έχω στο μάτι. Αν μ’ αγαπάτε, μην το κρύβετε.
Άρχοντά μου, μας κάλεσαν.
Θα σας πω εγώ τον λόγο.
Έτσι, η δική μου πρόνοια θα προλάβει την αποκάλυψή σας,
και η μυστικότητά σας απέναντι στους βασιλείς δεν θα αμαυρωθεί καθόλου.
Τελευταία,
τον τελευταίο καιρό,
χωρίς να ξέρω γιατί,
έχω χάσει κάθε χαρά,
κι έχω παρατήσει κάθε συνήθεια άσκησης.
Και πράγματι, η διάθεσή μου έχει βαρύνει τόσο,
που τούτο το ωραίο οικοδόμημα, η Γη, μου φαίνεται σαν στείρο ακρωτήρι,
τούτος ο υπέροχος θόλος, ο αέρας,
κοιτάξτε, τούτο το λαμπρό στερέωμα που απλώνεται από πάνω,
αυτή η μεγαλόπρεπη στέγη διάσπαρτη με χρυσές φλόγες,
μα, στα μάτια μου δεν φαντάζει τίποτ’ άλλο
παρά μια βρόμικη και μολυσματική συγκέντρωση ατμών.
Τι αριστούργημα είναι ο άνθρωπος!
Πόσο ευγενής στη λογική!
Πόσο απεριόριστος στις ικανότητες!
Στη μορφή και στην κίνηση, πόσο εκφραστικός και αξιοθαύμαστος!
Στην πράξη, πόσο όμοιος με άγγελο!
Στη νόηση, πόσο όμοιος με θεό!
Η ομορφιά του κόσμου!
Το πρότυπο των ζωντανών πλασμάτων!
Κι όμως, για μένα, τι είναι τούτη...
...η πεμπτουσία της σκόνης;
Ο άνθρωπος δεν μου δίνει χαρά.
Αχα.
Όχι, ούτε η γυναίκα, αν και το χαμόγελό σας δείχνει πως αυτό εννοείτε.
Άρχοντά μου, δεν υπήρχε τέτοια σκέψη στο μυαλό μου.
Γιατί γελάσατε όταν είπα πως ο άνθρωπος δεν μου δίνει χαρά;
Σκεφτόμουν, άρχοντά μου, πως αν δεν σας δίνει χαρά ο άνθρωπος,
πόσο φτωχή φιλοξενία θα βρουν οι ηθοποιοί κοντά σας.
Τους προσπεράσαμε στον δρόμο,
έρχονται να σας προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Ποιοι ηθοποιοί;
Ακριβώς εκείνοι που συνήθιζαν να σας ευχαριστούν, οι τραγωδοί της πόλης.
Όποιος υποδύεται τον βασιλιά θα είναι καλοδεχούμενος.
Η Μεγαλειότητά του θα λάβει τον φόρο τιμής μου.
Δεν είναι παράξενο, αφού ο θείος μου είναι βασιλιάς της Δανίας,
και υπάρχουν αυτοί που θα τον περιγελούσαν όσο ζούσε ο πατέρας μου,
και τώρα θα έδιναν είκοσι, σαράντα, πενήντα, εκατό δουκάτα ο καθένας
για ένα μικροσκοπικό πορτρέτο του.
Μα τον Θεό, κάτι συμβαίνει πέρα από τα φυσικά αίτια, αν μπορούσε η φιλοσοφία να το εξηγήσει.
ΚΟΡΝΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Ορίστε οι ηθοποιοί. Κύριοι, καλώς ήρθατε στο Ελσινόρ.
Ελάτε λοιπόν, τα χέρια σας.
Ο θείος-πατέρας μου και η θεία-μητέρα μου απατώνται.
Σε τι, αγαπητέ μου άρχοντα;
Τρελαίνομαι μόνο όταν φυσάει βορειο-βορειοδυτικά.
Όταν φυσάει νότια, ξεχωρίζω τον γερακό από το πριόνι χειρός.
Λοιπόν, να είστε καλά, κύριοι!
Ακούστε με, Γκίλντενστερν, κι εσύ επίσης. Από ένα αυτί σε κάθε πλευρά —
Αυτό το μεγάλο μωρό που βλέπετε εκεί δεν έχει βγει ακόμα από τα σπάργανα.
Ίσως ξαναγίνεται παιδί, γιατί ο γέρος γίνεται δυο φορές παιδί.
Προφητεύω πως θα μου μιλήσει για τους ηθοποιούς — κρατήστε το.
Έχετε δίκιο, κύριε — Δευτέρα πρωί ήταν, πράγματι.
Άρχοντά μου, έχω νέα.
Άρχοντά μου, έχω νέα να σας πω!
Όταν ο Ρόσκιος ήταν ηθοποιός στη Ρώμη... Ήρθαν οι ηθοποιοί, άρχοντα.
Μπουρδολογίες! Μα την τιμή μου... Τότε ήρθε κάθε ηθοποιός πάνω στον κώλο του.
Οι καλύτεροι ηθοποιοί στον κόσμο, σε τραγωδία, κωμωδία ή ιστορικό δράμα,
το ποιμενικό, το ποιμενικό-κωμικό, το ιστορικό-ποιμενικό,
το τραγικό-ιστορικό, το τραγικό-κωμικό-ιστορικό-ποιμενικό,
την ενιαία σκηνή ή το ποίημα χωρίς περιορισμούς.
Ο Σενέκας δεν είναι ποτέ πολύ βαρύς, ούτε ο Πλαύτος πολύ ελαφρύς.
Ω Ιεφθάε, κριτή του Ισραήλ, τι θησαυρό είχες!
Τι θησαυρό είχε, άρχοντά μου;
Είχε μια όμορφη κόρη που την αγαπούσε πιο πολύ απ' όλα.
Πάλι στην κόρη μου κολλάς. Δεν έχω δίκιο, γέρο Ιεφθάε;
Αν με αποκαλείτε Ιεφθάε, άρχοντά μου, έχω μια κόρη που την αγαπώ πιο πολύ απ' όλα.
Όχι, αυτό δεν βγαίνει.
Τι βγαίνει λοιπόν, άρχοντά μου; Καλώς ήρθατε, δάσκαλοι, καλώς ήρθατε όλοι.
Χαίρομαι που σε βλέπω καλά. Καλώς ήρθατε, καλοί φίλοι.
Ω, παλιέ μου φίλε!
Να η νεαρή μου κυρία! Μα την Παναγία, είστε πιο κοντά στον Παράδεισο.
Μακάρι να μη ράγισε η φωνή σου στο ψηλό τόνο. Ακούσουμε μονόλογο.
Ελάτε, δώστε μας μια γεύση της τέχνης σας — ελάτε, έναν παθιασμένο λόγο.
Ποιον λόγο, άρχοντά μου;
Σ' άκουσα κάποτε να απαγγέλλεις λόγο που δεν παίχτηκε ποτέ,
ή αν παίχτηκε, όχι πάνω από μία φορά, γιατί δεν άρεσε στο κοινό.
Ήταν χαβιάρι για τον πολύ κόσμο.
Έναν λόγο μέσα σ' αυτό αγάπησα ιδιαίτερα, την αφήγηση του Αινεία στη Διδώ,
και ειδικά το σημείο όπου μιλάει για τη σφαγή του Πριάμου.
Αν ζει στη μνήμη σου, ξεκίνα από αυτόν τον στίχο.
Για να δω, για να δω.
«Ο σκληρός Πύρρος, σαν το θηρίο της Υρκανίας» — δεν είναι έτσι.
Ξεκινάει με τον Πύρρο: «Ο σκληρός Πύρρος...»
..που τα μαύρα μπράτσα του!
Ε, «μαύρα σαν τον σκοπό του έμοιαζαν με τη νύχτα.
«Όταν κειτόταν χωμένος στο δυσοίωνο άλογο,
«έχει τώρα αυτή τη φρικτή και μαύρη όψη αλειμμένη
«με εραλδική πιο δυσοίωνη, από την κορφή ως τα νύχια.
«Τώρα είναι...» Ολόγυμνος...
ολόγυμνος στο κόκκινο, καμένος από οργή,
«και έτσι σκεπασμένος με πήγματα αίματος,
«με μάτια σαν κάρβουνα, ο καταραμένος Πύρρος...»
Πύρρος...
«τον γέρο πρόγονο Πρίαμο ζητά.»
Λοιπόν, συνεχίστε.
Μα τον Θεό, άρχοντά μου, καλά ειπωμένο, με καλή προφορά και μέτρο.
Σσσσ!
Σε λίγο τον βρίσκει,
χτυπώντας κοντά τους Έλληνες, το αρχαίο του σπαθί,
ανυπάκουο στο χέρι του, πέφτει όπου βρεθεί,
απρόθυμο στην εντολή. Άνισος αγώνας,
ο Πύρρος ορμά στον Πρίαμο, μανιασμένος αστοχεί,
μα απ’ τον αέρα και την πνοή του φονικού σπαθιού του
ο αδύναμος πατέρας σωριάζεται.
Τότε η άψυχη Ίλιος,
σαν να ’νιωθε το χτύπημα, με φλεγόμενη κορφή
σκύβει στη βάση της, κι μ’ έναν τρομερό κρότο
αιχμαλωτίζει τ’ αυτί του Πύρρου γιατί, ιδού! το σπαθί του,
που κατέβαινε πάνω στην κατάλευκη κεφαλή
του σεβάσμιου Πριάμου, έμοιαζε στον αέρα να σταματά.
Έτσι, σαν ζωγραφιστός τύραννος, στάθηκε ο Πύρρος,
και σαν ουδέτερος ανάμεσα στη θέληση και την πράξη του,
δεν έκανε τίποτα.
Μα, όπως συχνά βλέπουμε, πριν από κάποια καταιγίδα,
σιωπή απλώνεται στους ουρανούς, τα σύννεφα στέκουν ακίνητα,
οι δυνατοί άνεμοι βουβοί και η γη από κάτω
σιωπηλή σαν τον θάνατο.
Σε λίγο η φοβερή βροντή
σχίζει τον αιθέρα, έτσι, μετά την παύση του Πύρρου,
ξυπνημένη εκδίκηση τον ξαναβάζει σε δράση.
Και ποτέ δεν έπεσαν τα σφυριά των Κυκλώπων
στον Άρη, για να σφυρηλατήσουν πανοπλίες για αιώνια αντοχή,
με λιγότερο οίκτο απ’ ό,τι το ματωμένο σπαθί του Πύρρου
πέφτει τώρα πάνω στον Πρίαμο.
Είναι πολύ μακροσκελές.
Θα πάει στον κουρέα με τα γένια σας. Συνεχίστε.
Για χορό ή πρόστυχη ιστορία κάνει, αλλιώς κοιμάται.
Συνεχίστε, φτάστε στην Εκάβη.
Μα ποιος,
ω,
ποιος είχε δει τη ρακένδυτη βασίλισσα;
Η βασίλισσα με το κάλυμμα; Ωραίο, «βασίλισσα με το κάλυμμα» είναι ωραίο.
Σσσ!
Έτρεχε ξυπόλυτη πάνω-κάτω, απειλώντας τις φλόγες
με δάκρυα στα μάτια, ένα κουρέλι τυλιγμένο στο κεφάλι
εκεί που πριν λίγο στεκόταν το διάδημα.
Και για ρούχο, γύρω από τα λιπόσαρκα και εξαντλημένα μέση της,
Μια κουβέρτα, αρπαγμένη μέσα στον πανικό της.
Όποιος την έβλεπε έτσι, με γλώσσα βουτηγμένη στο φαρμάκι,
ενάντια στη δύναμη της Τύχης θα ξεστόμιζε προδοσία.
Μα αν οι ίδιοι οι θεοί την έβλεπαν τότε
όταν είδε τον Πύρρο να παίζει μοχθηρά
τεμαχίζοντας με το σπαθί του τα μέλη του άντρα της,
η ξαφνική κραυγή που έβγαλε,
αν τα θνητά πράγματα δεν τους αγγίζουν καθόλου,
θα έκανε δακρυσμένα τα πύρινα μάτια του ουρανού...
..και θα ξυπνούσε το πάθος στους θεούς.
Κοίτα, έχει αλλάξει χρώμα και έχει δάκρυα στα μάτια.
Σας παρακαλώ, μη συνεχίζετε.
Καλά.
Θα σ' κάνω να απαγγείλεις τα υπόλοιπα σύντομα.
ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑ
Άρχοντα, θα περιποιηθούν καλά οι ηθοποιοί;
Ακούστε, φερθείτε τους με σεβασμό,
γιατί είναι η σύνοψη και το χρονικό της εποχής μας.
Άρχοντά μου, θα τους φερθώ ανάλογα με την αξία τους.
Μα τον Θεό, άνθρωπέ μου, πολύ καλύτερα!
Φέρσου στον καθένα όπως του αξίζει και ποιος θα γλίτωνε;
Ελάτε, κύριοι. Ακολουθήστε τον, φίλοι.
Θ' ακούσουμε ένα έργο αύριο.
Μ' ακούς, παλιόφιλε;
Μπορείτε να παίξετε τον Φόνο του Γκοντζάγκο;
Ναι, άρχοντα. Θα το 'χουμε αύριο βράδυ.
Θα μπορούσες, αν χρειαστεί, να μάθεις απέξω κανένα λόγο δωδεκάδας στίχων,
που θα έγραφα και θα ενέθετα στο έργο, έτσι δεν είναι;
Ναι, άρχοντά μου. Πολύ καλά.
Ακολούθα εκείνον τον άρχοντα, και σε παρακαλώ, μην τον κοροϊδέψεις.
Ε... όχι.
Καλοί μου φίλοι, θα σας αφήσω μέχρι το βράδυ.
Είσαστε ευπρόσδεκτοι στο Ελσινόρ.
Άρχοντά μου!
Ναι, ο Θεός μαζί σας.
Τώρα είμαι μόνος.
Ω, τι αχρείος και ποταπός σκλάβος που είμαι!
Δεν είναι τερατώδες που αυτός ο ηθοποιός εδώ,
μέσα σε μια μυθοπλασία,
μέσα σ' ένα όνειρο πάθους,
να υποτάξει την ψυχή του τόσο στη δική του φαντασία,
ώστε απ' τη δύναμή της να χλωμιάσει όλο το πρόσωπό του,
δάκρυα στα μάτια, σύγχυση στο βλέμμα,
σπασμένη φωνή, και όλη του η ύπαρξη ν' ακολουθεί
τις μορφές της φαντασίας του;
Και όλα αυτά για το τίποτα!
Για την Εκάβη!
Τι είναι γι' αυτόν η Εκάβη, ή αυτός για την Εκάβη,
ώστε να κλαίει για χάρη της;
Τι θα έκανε,
αν είχε το κίνητρο και την αφορμή για τέτοιο πάθος
που έχω εγώ; Θα πλημμύριζε τη σκηνή με δάκρυα
και θα σπάσει τ' αυτιά των θεατών με λόγια φρίκης,
θα τρέλαινε τους ενόχους και θα τρόμαζε τους αθώους,
θα θόλωνε τους αδαείς, και πραγματικά θα συγκλόνιζε
την ίδια την όραση και την ακοή. Κι όμως, εγώ,
ένας άβουλος, νωθρός παλιάνθρωπος, μένω αδρανής,
σαν τον Γιάννη τον ονειροπόλο,
ανίκανος να συλλάβω τον σκοπό μου, και δεν βγάζω μιλιά.
Όχι, ούτε καν για έναν βασιλιά,
ενάντια στο πρόσωπό του και στην πολύτιμη ζωή του
διαπράχθηκε μια καταραμένη προδοσία.
Είμαι δειλός;
Ποιος με λέει κάθαρμα;
Μου σπάει το κεφάλι;
Μου βγάζει τα γένια και τα φυσάει στο πρόσωπό μου;
Με τραβάει από τη μύτη;
Με λες ψεύτη κατάμουτρα, βαθιά ως τα πνεμόνια; Ποιος μου τα κάνει αυτά; Χα!
Μα τον Θεό, θα έπρεπε να τ' ανεχτώ, γιατί αλλιώς δεν γίνεται,
παρά μόνο αν είμαι δειλόκαρδος και μου λείπει το κουράγιο
για να κάνω την αδικία πικρή, αλλιώς ήδη
θα είχα ταΐσει όλα τα αρπακτικά της περιοχής
με τα εντόσθια αυτού του σκύλου.
Αιμοσταγές, ακόλαστο κάθαρμα!
Αδίστακτο, προδοτικό, λάγνο, άσπλαχνο κάθαρμα!
Ω, εκδίκηση!
Μα τι γάιδαρος που είμαι!
Αυτό είναι πράγματι γενναίο,
που εγώ, ο γιος ενός αγαπημένου πατέρα,
δολοφονημένου,
παρακινημένος για εκδίκηση από Παράδεισο και Κόλαση,
πρέπει, σαν πόρνη, να ξεσπάσω την καρδιά μου με λόγια,
και να πέσω στις κατάρες, σαν κοινή γυναίκα,
σαν υπηρέτρια! Ντροπή! Φτου!
Λοιπόν, μυαλό μου, δουλειά!
Έχω ακούσει
πως ένοχοι άνθρωποι βλέποντας ένα έργο
έχουν από την ίδια τη σκηνή τόσο βαθιά συγκλονιστεί
που στην ψυχή τους χτυπημένα αμέσως έχουν
εξομολογηθεί τα εγκλήματά τους.
Γιατί ο φόνος, κι αν δεν έχει γλώσσα, θα μιλήσει
με τρόπο θαυμαστό.
Θα βάλω αυτούς τους ηθοποιούς
να παίξουν κάτι σαν τον φόνο του πατέρα μου
μπροστά στον θείο μου.
Θα παρατηρώ τις εκφράσεις του, θα τον τρυπήσω ως το μεδούλι.
Αν μόνο σκιρτήσει,
θα ξέρω τι να κάνω.
Το πνεύμα που είδα
μπορεί να είναι διάβολος κι ο διάβολος έχει δύναμη
να πάρει ελκυστική μορφή. Ναι, και ίσως
εκμεταλλευόμενος την αδυναμία και τη μελαγχολία μου,
καθώς έχει εξουσία σε τέτοιες ψυχές, να με εξαπατήσει για να με καταδικάσει.
Χρειάζομαι πιο χειροπιαστές αποδείξεις από αυτή.
Το έργο είναι το μέσο
για να παγιδεύσω τη συνείδηση του βασιλιά.
Και δεν μπορέσατε, με κανέναν τρόπο στη συζήτηση,
να μάθετε από αυτόν γιατί δείχνει τέτοια σύγχυση;
Παραδέχεται πως νιώθει ο ίδιος ταραγμένος,
αλλά για την αιτία αρνείται πεισματικά να μιλήσει.
Ούτε τον βρίσκουμε πρόθυμο να ανοιχτεί,
αλλά, με μια πονηρή τρέλα, μένει μακριά,
όταν προσπαθούμε να τον οδηγήσουμε σε εξομολόγηση της κατάστασής του.
Σας δέχτηκε καλά;
Σαν κύριος. Αλλά με μεγάλη προσπάθεια εκ μέρους του.
Φειδωλός στις ερωτήσεις, αλλά στις δικές μας απαντούσε άνετα.
Τον δοκιμάσατε; Σε καμιά διασκέδαση;
Κυρία μου, έτυχε πως κάποιους ηθοποιούς
προλάβαμε στον δρόμο, και του το είπαμε,
κι έδειξε να χαίρεται που το άκουγε. Είναι αλήθεια.
Και ζήτησε να παρακαλέσω τις Μεγαλειότητές σας να δείτε την παράσταση.
Με όλη μου την καρδιά, και χαίρομαι πολύ
που τον βλέπω έτσι διαθέσιμο.
Κύριοί μου, δώστε του ώθηση και στρέψτε το ενδιαφέρον του σ' αυτές τις χαρές.
Θα το κάνουμε, άρχοντά μου.
Έχω αποφασίσει στα γρήγορα και το έχω γράψει.
Θα φύγει τάχιστα για την Αγγλία.
Ίσως οι θάλασσες και οι διαφορετικοί τόποι
με τα ποικίλα ερεθίσματα διώξουν
Αυτό το κάπως εδραιωμένο ζήτημα μέσα στην καρδιά του,
που βασανίζει αδιάκοπα το μυαλό του και τον κάνει έτσι
να χάνει τον εαυτό του. Τι γνώμη έχετε;
Καλά θα πάει, μα ωστόσο πιστεύω
πως η πηγή κι η αρχή της θλίψης του
πήγασε από παραμελημένη αγάπη.
Άρχοντά μου, κάντε όπως θέλετε,
μα, αν το κρίνετε σκόπιμο, μετά το θεατρικό,
αφήστε τη μητέρα του, τη βασίλισσα, να του μιλήσει ιδιαιτέρως
για να εκφράσει τον πόνο του. Ας είναι αυστηρή μαζί του,
κι εγώ, αν επιτρέπετε, θα κρυφακούσω
όλη τους τη συζήτηση. Αν δεν βγάλει άκρη,
στείλτε τον στην Αγγλία, ή περιορίστε τον όπου
η σοφία σας κρίνει καλύτερα.
Έτσι θα γίνει.
Η τρέλα στους μεγάλους δεν πρέπει να μένει χωρίς επίβλεψη.
Πείτε τον λόγο, σας παρακαλώ, όπως σας τον απήγγειλα, με φυσικότητα,
μα αν τον φωνάζετε, όπως κάνουν πολλοί ηθοποιοί,
θα προτιμούσα να έλεγε τα λόγια μου ο τελάλης.
Μην κόβετε υπερβολικά τον αέρα με τα χέρια σας, έτσι,
αλλά χρησιμοποιήστε τα με μέτρο, γιατί ακόμα και στον χείμαρρο, στην καταιγίδα,
και, θα έλεγα, στον ανεμοστρόβιλο του πάθους,
πρέπει να πετύχετε και να εμπνεύσετε αυτοσυγκράτηση
που θα δώσει ομαλότητα στην έκφραση.
Ω, με προσβάλλει όταν ακούω θεατρίνο να ξεσκίζει ένα πάθος σε κουρέλια,
σε ράκη, και να σκίζουν τα αυτιά των θεατών της πλατείας,
που ως επί το πλείστον δεν καταλαβαίνουν τίποτα άλλο παρά παντομίμες και φασαρία.
Θα μαστίγωνα τέτοιον που υπερβάλλει περισσότερο κι από τον Τερμαγκάντ.
Ξεπερνάει τον ίδιο τον Ηρώδη. Σας παρακαλώ, αποφύγετέ το.
Σας δίνω τον λόγο μου, άρχοντα.
Μην είστε όμως και πολύ άτονοι,
αλλά αφήστε την κρίση σας να σας καθοδηγεί.
Ταιριάξτε την πράξη με τον λόγο, τον λόγο με την πράξη.
Με αυτή τη βασική αρχή,
να μην υπερβείτε τη σεμνότητα της φύσης.
Γιατί οτιδήποτε υπερβολικό αποκλίνει από τον σκοπό του θεάτρου, που εξαρχής
και μέχρι σήμερα, ήταν και είναι να κρατά, τρόπον τινά, τον καθρέφτη στη φύση,
να δείχνει στην αρετή τη δική της μορφή,
στην περιφρόνηση τη δική της εικόνα,
και στην ίδια την εποχή και στο σώμα του καιρού
να αποτυπώνει τη μορφή και το στίγμα του.
Όταν αυτό γίνεται υπερβολικά ή υπολείπεται,
μπορεί να κάνει τους αδαείς να γελούν,
μα δεν μπορεί παρά να κάνει τους συνετούς να θλίβονται,
και η κριτική ενός τέτοιου πρέπει να βαρύνει περισσότερο από ένα θέατρο άλλων.
Ελπίζω πως το διορθώσαμε επαρκώς, κύριε.
Ω, διόρθωσέ το ολοκληρωτικά.
Κι όποιος παίζει τον γελωτοποιό σου
να μην λέει τίποτα παραπάνω απ’ όσα είναι γραμμένα,
γιατί μερικοί απ’ αυτούς γελούν μόνοι τους,
παρασύροντας κάμποσους επιπόλαιους θεατές να γελάσουν κι αυτοί,
ενώ κάποιο κρίσιμο σημείο του έργου θα ’πρεπε να εξετάζεται.
Αυτό είναι άθλιο και δείχνει αξιοθρήνητη φιλοδοξία στον γελωτοποιό.
Πηγαίνετε, ετοιμαστείτε. Τι συμβαίνει, άρχοντά μου;
Θα δει ο βασιλιάς αυτή την παράσταση;
Και η βασίλισσα επίσης, και μάλιστα σύντομα.
Πείτε στους ηθοποιούς να βιαστούν.
Μάλιστα!
Θα βοηθήσετε κι εσείς οι δύο να επισπευσθούν;
Βεβαίως, άρχοντά μου.
Οράτιε! Εδώ, αγαπητέ μου, στη διάθεσή σας.
Οράτιε, είσαι ο πιο ακέραιος άνθρωπος που συνάντησα ποτέ. Αγαπητέ μου κύριε.
Όχι, μη νομίζεις ότι κολακεύω. Ακούς;
Από τότε που η ψυχή μου έγινε κυρίαρχη των επιλογών της
και μπορούσε να κρίνει τους ανθρώπους, σε διάλεξε
για δικό της. Δώσε μου εκείνον τον άνθρωπο
που δεν είναι σκλάβος του πάθους, και θα τον κρατώ
μέσα στην καρδιά μου, ναι, στα βάθη της καρδιάς μου,
όπως κάνω με σένα. Αλλά αρκετά μ’ αυτά.
Απόψε δίνεται μια παράσταση μπροστά στον βασιλιά.
Μια σκηνή πλησιάζει τις συνθήκες που σου περιέγραψα για τον θάνατο του πατέρα μου.
Σε παρακαλώ, όταν δεις αυτή τη σκηνή να εκτυλίσσεται,
με όλη την προσοχή της ψυχής σου,
παρατήρησε τον θείο μου. Αν η κρυφή του ενοχή
δεν φανερωθεί μόνη της σε κάποια ατάκα,
τότε ήταν καταραμένο φάντασμα αυτό που είδαμε,
κι η φαντασία μου είναι μαύρη σαν το καμίνι του Ηφαίστου.
Λοιπόν, άρχοντά μου, αν του ξεφύγει κάτι όσο παίζεται το έργο,
και δεν τον πάρω χαμπάρι, θα πληρώσω εγώ την κλοπή. ΞΕΚΙΝΑ Η ΜΟΥΣΙΚΗ
Έρχονται για την παράσταση.
Πρέπει να κάνω τον αδιάφορο. Βρείτε μια θέση.
Πώς τα περνά ο ξάδερφός μας Άμλετ;
Περίφημα, τρέφομαι με αέρα σαν χαμαιλέοντα, χορτασμένος από υποσχέσεις.
Δεν καταλαβαίνω αυτή την απάντηση, Άμλετ, αυτά τα λόγια δεν είναι δικά μου.
Ούτε δικά μου πια. Κύριέ μου, παίξατε κάποτε στο πανεπιστήμιο, έτσι δεν είπατε;
Πράγματι, κύριέ μου, και θεωρούμουν καλός ηθοποιός.
Τι ρόλο παίζατε;
Έπαιξα τον Ιούλιο Καίσαρα.
Με σκότωσαν στο Καπιτώλιο.
Ο Βρούτος με σκότωσε.
Ήταν πραγματική κτηνωδία να σφάξει τέτοιο παχουλό μοσχάρι.
Έτοιμοι οι ηθοποιοί; Μάλιστα, άρχοντά μου, περιμένουν την άδειά σας.
Έλα κοντά μου, αγαπητέ μου Άμλετ, κάθισε δίπλα μου.
Όχι, καλή μητέρα,
εδώ υπάρχει κάτι πιο ελκυστικό.
Ω, ω! Το προσέξατε αυτό;
Κυρία, μπορώ να ξαπλώσω στα γόνατά σας;
Όχι, άρχοντά μου. Το κεφάλι μου στα γόνατά σας;
Μάλιστα, άρχοντά μου. Νομίζετε πως εννοούσα πρόστυχα πράγματα;
Δεν σκέφτομαι τίποτα, άρχοντά μου.
Ωραία σκέψη. Να ξαπλώνεις ανάμεσα στα πόδια των κοριτσιών.
Τι είναι, άρχοντά μου; Τίποτα. Είστε εύθυμος, άρχοντά μου.
Ποιος, εγώ; Μάλιστα, άρχοντά μου.
Θεέ μου, είστε ο μόνος γελωτοποιός μας. Τι άλλο;
Γιατί, κοίτα, πόσο χαρούμενη δείχνει η μητέρα μου,
κι ο πατέρας μου πέθανε μόλις πριν δύο ώρες!
Όχι, έχουν περάσει δυο φορές δυο μήνες, άρχοντά μου.
Τόσο καιρό; Τότε ας φορέσει ο διάβολος μαύρα, κι εγώ θα ντυθώ στα πολυτελή.
Ω, ουρανοί!
Πέθανε πριν δυο μήνες και δεν τον ξέχασαν ακόμα;
ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ ΚΑΓΧΑΖΟΥΝ
Νεκρός!
ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑΤΑ
Τι σημαίνει αυτό, άρχοντά μου;
Μα, αυτό είναι κρυφό κακούργημα. Σημαίνει δολοπλοκία.
Φαίνεται πως αυτή η παράσταση προοικονομεί την υπόθεση του έργου.
Θα μάθουμε απ' αυτόν εδώ - οι ηθοποιοί δεν κρατούν μυστικά. Θα τα πουν όλα.
Για μας, και για την τραγωδία μας,
Υποκλινόμενοι στην επιείκειά σας, ζητούμε να μας ακούσετε με υπομονή.
Είναι αυτό πρόλογος, ή επιγραφή σε δαχτυλίδι;
Είναι σύντομος, άρχοντά μου.
Όσο κι η αγάπη μιας γυναίκας.
Τριάντα ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει μέσα σε ιερούς όρκους
από τότε που η αγάπη έσμιξε τις καρδιές μας κι ο Υμέναιος τα χέρια μας.
Άλλα τόσα ταξίδια ας κάνουν ο ήλιος και το φεγγάρι
και ας μας κάνουν να μετράμε ξανά πριν τελειώσει η αγάπη μας!
Αλήθεια, πρέπει να σε αφήσω, αγάπη μου, και μάλιστα σύντομα.
Οι ζωτικές μου δυνάμεις με εγκαταλείπουν.
Κι εσύ θα ζήσεις σ' αυτόν τον όμορφο κόσμο πίσω μου,
τιμημένη, αγαπημένη, κι ίσως βρεις κάποιον εξίσου ευγενικό
για σύζυγο.
Ω, ας πάει κάθε άλλη σκέψη στο διάολο!
Τέτοια αγάπη θα ήταν προδοσία μέσα στα στήθη μου.
Ας είμαι καταραμένη αν πάρω δεύτερο άντρα!
Καμία δεν παντρεύεται τον δεύτερο παρά μόνο αν σκότωσε τον πρώτο.
Για δεύτερη φορά σκοτώνω τον νεκρό μου σύζυγο,
όταν ο δεύτερος άντρας με φιλάει στο κρεβάτι.
Πιστεύω πως εννοείς αυτά που λες αυτή τη στιγμή,
μα όσα αποφασίζουμε συχνά τα αθετούμε.
Νομίζεις πως δεν θα πάρεις δεύτερο άντρα,
μα οι σκέψεις σου θα σβήσουν όταν πεθάνει ο πρώτος σου άντρας.
Μη μου δώσει η γη τροφή, μήτε ο ουρανός φως!
Ας μου στερηθεί η χαρά κι η ανάπαυση μέρα και νύχτα!
Κι εδώ και στον άλλο κόσμο ας με καταδιώκει η συμφορά,
αν, χήρα πια, ξαναγίνω σύζυγος!
Αν τυχόν αθετήσει τον όρκο της!
Είναι βαρύς ο όρκος της.
Γλυκιά μου, άφησέ με λίγο εδώ.
Το πνεύμα μου βαραίνει και λαχταρώ να ξαποστάσω
την πληκτική μέρα με ύπνο.
Ο ύπνος ας γαληνέψει το μυαλό σου,
και ποτέ κακό μην πέσει ανάμεσά μας!
Κυρία μου, πώς σας φαίνεται το έργο;
Η κυρία ορκίζεται υπερβολικά, κατά τη γνώμη μου.
ΓΕΛΙΑ
Ω, μα θα κρατήσει τον λόγο της. Ακούσατε την υπόθεση;
Τίποτα προσβλητικό; Όχι, αστειεύονται, δηλητήριο στα αστεία.
Τίποτα το προσβλητικό.
Πώς λέγεται το έργο;
Η Φάκα.
Το έργο απεικονίζει φόνο στη Βιέννη.
Γκοντζάγκο ο δούκας, Μπαπτίστα η γυναίκα του.
Θα δείτε σε λίγο. Πανούργο έργο, μα τι νοιάζει;
Μεγαλειότατε, κι εμείς που έχουμε καθαρή συνείδηση, δεν μας αγγίζει.
Ας αγανακτεί το πληγωμένο άλογο, εμείς δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε.
Α, αυτός είναι ο Λουκιανός, ανιψιός του βασιλιά.
Είστε σαν χορός, άρχοντά μου.
Θα 'κανα τον διερμηνέα, αν ερωτοτροπούσαν οι κούκλες.
Είστε κοφτερός, άρχοντά μου, πολύ κοφτερός.
Ξεκίνα, δολοφόνε.
Στην ευχή, παράτα τις καταραμένες γκριμάτσες και ξεκίνα.
Έλα, το απαίσιο κοράκι κραυγάζει για εκδίκηση.
Μαύρες σκέψεις,
χέρια πρόθυμα, φάρμακα κατάλληλα, και ώρα ευνοϊκή.
Συνωμοτική στιγμή, κανένα πλάσμα δεν βλέπει.
Εσύ, μιαρό μείγμα, από μεσονύχτια βότανα μαζεμένο,
με της Εκάτης την κατάρα τρεις φορές καταραμένο, τρεις φορές μολυσμένο.
Η φυσική σου μαγεία και η φρικτή σου ιδιότητα,
ας αφανίσουν αμέσως την υγιή ζωή.
Τον δηλητηριάζει στον κήπο για την περιουσία του.
Λέγεται Γκοντζάγκο. Το έργο σώζεται, γραμμένο σε εκλεκτά ιταλικά.
Θα δείτε σε λίγο πώς ο δολοφόνος κερδίζει την αγάπη της γυναίκας του Γκοντζάγκο.
Ο βασιλιάς σηκώνεται. Πώς, τρομάξατε από ψεύτικη λάμψη;
Πώς είστε, άρχοντά μου; Σταματήστε το έργο.
Φέρτε μου λίγο φως.
Φύγετε! Φώτα, φώτα, φώτα!
Ω καλέ μου Οράτιε, θα στοιχημάτιζα χίλιες λίρες πως το φάντασμα λέει αλήθεια.
Παρατηρήσατε; Μάλιστα, άρχοντά μου.
Στο σημείο της δηλητηρίασης;
Τον πρόσεξα πολύ καλά. Ελάτε, λίγη μουσική!
Ελάτε, τον αυλό!
Γιατί αν στον βασιλιά δεν αρέσει η κωμωδία,
τότε, μάλλον δεν του αρέσει, μα την πίστη μου.
Άρχοντά μου, μια κουβέντα. Κύριε, όλο το ιστορικό.
Ο βασιλιάς, κύριε. Ναι, κύριε, τι τρέχει;
Αποσύρθηκε στο δωμάτιό του, πολύ αναστατωμένος.
Από το ποτό, κύριε;
Όχι, άρχοντά μου, μάλλον από θυμό.
Καλέ μου άρχοντα, βάλτε τα λόγια σας σε μια σειρά
και μην ξεφεύγετε τόσο άγρια από το θέμα μας.
Είμαι ήρεμος, κύριε. Μιλήστε.
Η βασίλισσα, η μητέρα σας, μέσα σε μεγάλη θλίψη, με έστειλε σ’ εσάς.
Καλώς ήρθατε. Όχι, καλέ μου άρχοντα.
Αν μου δώσετε λογική απάντηση, θα εκτελέσω την εντολή.
Κύριε, δεν μπορώ. Τι, άρχοντά μου; Λογική απάντηση. Το μυαλό μου αρρώστησε.
Η μητέρα μου, λέτε; Τότε ακούστε τι λέει:
η συμπεριφορά σας την έχει ρίξει σε απορία και κατάπληξη.
Ω, θαυμαστό γιε,
που μπορείς να εκπλήξεις έτσι μια μητέρα!
Πείτε μου. Επιθυμεί να σας μιλήσει στο δωμάτιό της, πριν πέσετε για ύπνο.
Θα υπακούσουμε, κι αν ήταν δέκα φορές μητέρα μας.
Έχετε τίποτα άλλο να μας πείτε;
Άρχοντά μου,
κάποτε με αγαπούσατε.
Και ακόμα σ' αγαπώ,
μα αυτά τα χέρια που κλέβουν και αρπάζουν.
Καλέ μου άρχοντα, ποια είναι η αιτία της ταραχής σας;
Βάζετε σύρτη στην ίδια σας την ελευθερία,
αν αρνείστε να μοιραστείτε τους καημούς σας με τον φίλο σας.
Κύριε, μου λείπει η προαγωγή.
Πώς γίνεται, με την υπόσχεση του βασιλιά για τη διαδοχή στη Δανία;
Ναι, αλλά κύριε,
μέχρι να φυτρώσει το χορτάρι...
Η παροιμία είναι κάπως μπαγιάτικη.
Ω, ο αυλός! Για να δω έναν.
Να αποσυρθώ μαζί σας.
Γιατί προσπαθείς να με στριμώξεις;
Σαν να θέλεις να με παγιδεύσεις;
Ω, άρχοντά μου, αν το καθήκον μου είναι τολμηρό, η αγάπη μου είναι αδιάκριτη.
Δεν το καταλαβαίνω καλά αυτό. Θα παίξετε σ' αυτόν τον αυλό;
Άρχοντά μου, δεν μπορώ. Σας παρακαλώ. Πιστέψτε με, δεν μπορώ.
Σας ικετεύω. Δεν ξέρω καν να τον κρατώ, άρχοντά μου.
Εύκολο όσο και το ψέμα.
Κλείστε τις τρύπες με τα δάχτυλα, φυσήξτε με το στόμα,
και θα κελαηδήσει την πιο εύγλωττη μουσική.
Κοιτάξτε, αυτά είναι τα κλειδιά.
Μα εγώ δεν μπορώ να τα κάνω να βγάλουν αρμονία. Δεν έχω την τέχνη.
Μα για κοιτάξτε τώρα,
πόσο ευτελές πράγμα με θεωρείτε!
Θέλετε να παίξετε ΕΜΕΝΑ.
Προσποιείστε πως ξέρετε τα κλειδιά μου.
Θέλετε να βγάλετε στην επιφάνεια το μυστικό μου.
Θέλετε να με δοκιμάσετε απ' τη χαμηλότερη νότα ως την ψηλότερη
και υπάρχει πολλή μουσική, εξαίσια φωνή, σ' αυτό το μικρό όργανο,
κι όμως δεν μπορείτε να το κάνετε να μιλήσει;
Μα το αίμα του Χριστού, νομίζετε πως είμαι πιο εύκολος στο παίξιμο από έναν αυλό;
Πείτε με όποιο όργανο θέλετε, μπορεί να με πληγώνετε,
αλλά δεν μπορείτε να με παίξετε.
Ο Θεός να σας ευλογεί, κύριε!
Άρχοντά μου, η βασίλισσα θέλει να σας μιλήσει...
ΠΑΙΖΟΥΝ ΑΥΛΟΥΣ
...και αμέσως!
Βλέπετε εκείνο το σύννεφο που μοιάζει σχεδόν με καμήλα;
Μα τον Θεό, μοιάζει όντως με καμήλα.
Εμένα μου φαίνεται πως μοιάζει με νυφίτσα.
Έχει πλάτη σαν νυφίτσας.
Ή με φάλαινα; Πολύ σαν φάλαινα.
Τότε θα πάω στη μητέρα μου σε λίγο.
Με κοροϊδεύουν όσο δεν πάει.
Θα έρθω σε λίγο.
Έτσι θα πω. Το «σε λίγο» λέγεται εύκολα!
Αφήστε με, φίλοι.
Είναι τώρα η βαθιά ώρα των μαγισσών,
που τα νεκροταφεία χάσκουν και η ίδια η Κόλαση ξεχύνει
το μίασμα στον κόσμο. Τώρα θα μπορούσα να πιω ζεστό αίμα,
και να κάνω τέτοια πικρά έργα που η μέρα
θα έτρεμε να τα αντικρίσει.
Στάσου! Τώρα στη μητέρα μου.
Θα της μιλήσω με στιλέτα, αλλά δεν θα τη μαχαιρώσω.
Δεν μου αρέσει, ούτε είναι ασφαλές για μας
να αφήσουμε την τρέλα του να ξεσπάσει. Γι' αυτό, προετοιμαστείτε.
Την εντολή σας θα τη διεκπεραιώσω αμέσως,
κι εκείνος θα ταξιδέψει μαζί σας στην Αγγλία.
Η θέση μας στον θρόνο δεν μπορεί ν' αντέξει
έναν τόσο μεγάλο κίνδυνο που αυξάνεται κάθε ώρα
από την παραφροσύνη του.
Θα λάβουμε μέτρα οι ίδιοι.
Είναι ιερό και ευσεβές καθήκον
να διαφυλάξουμε τις τόσες ζωές
που ζουν και τρέφονται από την Αυτού Μεγαλειότητα.
Ο βασιλιάς ποτέ δεν στενάζει μόνος, αλλά με γενικό οδυρμό.
Γιατί η εξουσία μοιάζει με τεράστιο τροχό,
στημένο στην κορυφή του ψηλότερου βουνού,
στις γιγάντιες ακτίνες του χιλιάδες μικρά πράγματα
είναι σφηνωμένα και συνδεδεμένα.
Ετοιμαστείτε, σας παρακαλώ, γι' αυτό το γρήγορο ταξίδι,
γιατί θα βάλουμε δεσμά σ' αυτόν τον φόβο,
που τώρα κυκλοφορεί υπερβολικά ελεύθερος.
Θα επισπεύσουμε.
Άρχοντά μου, πηγαίνει στο δωμάτιο της μητέρας του.
Πίσω από την ταπισερί θα κρυφτώ
για ν' ακούσω τη συζήτηση - είμαι σίγουρος πως θα τον πιέσει σκληρά.
Αντίο, άρχοντά μου.
Θα σε καλέσω πριν πέσεις για ύπνο, να σου πω τι έμαθα.
Ευχαριστώ, αγαπητέ μου άρχοντα.
ΒΗΧΕΤΑΙ
Ω, το αμάρτημά μου είναι αποτρόπαιο.
Η δυσοσμία του φτάνει ως τον ουρανό.
Φέρει πάνω του την πρώτη, αρχαία κατάρα —
τον φόνο ενός αδελφού.
Δεν μπορώ να προσευχηθώ,
αν κι η επιθυμία μου είναι τόσο έντονη όσο η θέλησή μου —
η μεγαλύτερη ενοχή μου νικά την ισχυρή μου πρόθεση.
Και σαν άνθρωπος διχασμένος ανάμεσα σε δύο υποχρεώσεις,
στέκομαι αναποφάσιστος για το από πού ν' αρχίσω,
και τις παραμελώ και τις δύο.
Τι κι αυτό το καταραμένο χέρι
ήταν καλυμμένο από το αίμα του αδελφού;
Δεν υπάρχει αρκετή βροχή στους γλυκούς Ουρανούς
να το πλύνει λευκό σαν το χιόνι;
Σε τι χρησιμεύει το έλεος
παρά μόνο για ν' αντικρύσει το πρόσωπο της αμαρτίας;
Και τι περιέχει η προσευχή παρά αυτή τη διπλή δύναμη:
να μας προφυλάξει πριν πέσουμε σε αμάρτημα,
ή να μας συγχωρέσει όταν έχουμε πέσει;
Τότε θα σηκώσω το βλέμμα.
Το σφάλμα μου έχει συντελεστεί.
Μα, αχ, τι είδος προσευχής
θα μπορούσε να με σώσει; «Συγχώρεσέ μου τον φρικτό φόνο»;
Αυτό δεν γίνεται, αφού κατέχω ακόμα
εκείνα τα οφέλη για τα οποία διέπραξα τον φόνο —
το στέμμα μου, τη φιλοδοξία μου και τη βασίλισσά μου.
Μπορεί κανείς να συγχωρεθεί και να κρατήσει το αμάρτημα;
Στη διεφθαρμένη ροή αυτού του κόσμου,
το επιχρυσωμένο χέρι του εγκλήματος μπορεί να παραμερίσει τη δικαιοσύνη,
και συχνά βλέπουμε πως αυτό το λάφυρο της αδικίας
εξαγοράζει τον νόμο, μα όχι έτσι στον ουρανό.
Εκεί δεν χωρούν υπεκφυγές.
Εκεί η πράξη κρίνεται
στην αληθινή της φύση, κι εμείς οι ίδιοι αναγκαζόμαστε,
κατά πρόσωπο με τις αμαρτίες μας,
να καταθέσουμε ως μάρτυρες.
Τι μένει τότε;
Τι απομένει;
Να δοκιμάσω τι μπορεί η μετάνοια.
Ω...
τι δεν μπορεί άραγε;
Μα τι μπορεί, όταν δεν δύνασαι να μετανοήσεις;
Ω άθλια κατάσταση!
Ω στήθος μαύρο σαν τον θάνατο!
Ω ψυχή παγιδευμένη, που πασχίζοντας να ελευθερωθεί,
μπλέκεται ακόμη περισσότερο!
Βοήθεια, άγγελοι!
Προσπαθήστε!
Λυγίστε, πεισματικά γόνατα,
και καρδιά με χορδές από ατσάλι,
γίνου μαλακή σαν τους τένοντες ενός νεογέννητου βρέφους.
Ίσως όλα να φτιάξουν ακόμα.
Τώρα θα μπορούσα να το κάνω εύκολα,
τώρα που προσεύχεται.
Και τώρα θα το κάνω!
Κι έτσι πάει στον παράδεισο,
κι έτσι παίρνω εκδίκηση. Αυτό θέλει σκέψη.
Ένας κακούργος σκότωσε τον πατέρα μου, γι’ αυτό,
εγώ, ο μοναχογιός του, στέλνω τον ίδιο κακούργο στον Παράδεισο;
Ω, αυτό είναι μισθός και αμοιβή, όχι εκδίκηση.
Πήρε τον πατέρα μου απροετοίμαστο, χορτάτο,
με όλα του τα εγκλήματα σε πλήρη άνθιση, οργιώδη σαν τον Μάη.
Και πώς στέκει ο λογαριασμός του, ποιος ξέρει παρά μόνο ο Ουρανός;
Εκδικούμαι λοιπόν,
να τον πιάσω ενώ εξαγνίζει την ψυχή του,
όταν είναι έτοιμος για το ταξίδι του στον άλλο κόσμο;
Όχι!
Πάνω, σπαθί,
και περίμενε μια πιο φρικτή στιγμή,
όταν κοιμάται μεθυσμένος, ή όταν είναι οργισμένος,
ή όταν απολαμβάνει τις αιμομικτικές ηδονές της κλίνης του,
στα χαρτιά, βρίζοντας, ή κάνοντας κάτι
που δεν έχει ίχνος σωτηρίας μέσα του.
Τότε ρίξ' τον κάτω, οι φτέρνες του να κλωτσήσουν τον ουρανό,
κι η ψυχή του να γίνει τόσο καταραμένη και μαύρη
όσο η Κόλαση όπου θα πάει.
Η μητέρα μου περιμένει.
Αυτό το γιατρικό απλώς παρατείνει τις άρρωστες μέρες σου.
Τα λόγια μου πετούν ψηλά,
μα οι σκέψεις μου μένουν χαμηλά.
Λόγια χωρίς σκέψη στον ουρανό δεν φτάνουν ποτέ.
Θα έρθει αμέσως. Κοίταξε, μίλησέ του χωρίς περιστροφές.
Πες του πως τα καμώματά του έχουν παραγίνει ανυπόφορα,
Και πως η χάρη σας τον προστάτευσε και μεσολάβησε
σε μεγάλη οργή και σ' αυτόν. Θα σωπάσω εδώ πέρα.
Σας παρακαλώ, μιλήστε του ανοιχτά. ΧΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΑ
Σας τ' ορκίζομαι, μην ανησυχείτε. Τον ακούω.
Μητέρα! Μητέρα!
Μητέρα!
Λοιπόν, μητέρα, τι συμβαίνει;
Άμλετ, πρόσβαλες πολύ τον πατέρα σου.
Μητέρα, προσβάλατε πολύ τον πατέρα μου.
Έλα τώρα, απαντάς με λόγια επιπόλαια.
Φύγε, φύγε, ρωτάς με γλώσσα κακιά. Μα τι έγινε, Άμλετ!
Τι τρέχει τώρα;
Με ξέχασες;
Όχι, μα τον Σταυρό, όχι δα.
Είσαι η βασίλισσα, η γυναίκα του αδελφού του άντρα σου,
και — μακάρι να μην ήταν έτσι! —
είσαι η μητέρα μου.
Αφού έτσι, θα φέρω αυτούς που ξέρουν να μιλούν.
Για κάτσε κάτω, από δω δεν κουνιέσαι.
Δεν θα φύγεις πριν σου στήσω έναν καθρέφτη
για να δεις τα βάθη της ψυχής σου.
Τι πας να κάνεις; Δεν θα με σκοτώσεις!
Βοήθεια, βοήθεια!
Ποιος είναι; Βοήθεια, βοήθεια! Τι γίνεται!
Ποντίκι; Νεκρός, ένα δουκάτο στοίχημα, νεκρός!
ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΣ
Τι έκανες;
Όχι, δεν ξέρω. Είναι ο βασιλιάς;
Ω, τι παράφορο κι αιματηρό έγκλημα είναι τούτο!
Αιματηρό έγκλημα! Σχεδόν τόσο κακό, μάνα,
σαν να σκοτώσεις βασιλιά και να παντρευτείς τον αδελφό.
Να σκοτώσει βασιλιά!
Ναι, κυρία μου, αυτά είπα.
Άθλιε, παράφορε, αδιάκριτε ανόητε, αντίο!
Σε πέρασα για κάποιον ανώτερο. Πάρε την τύχη σου.
Πάψε να σφίγγεις τα χέρια σου. Ησυχία! Κάθισε κάτω,
κι άσε με να σου σφίξω την καρδιά, γιατί θα το κάνω,
αν είναι φτιαγμένη από υλικό που πληγώνεται.
Τι έχω κάνει, που τολμάς να κουνάς τη γλώσσα σου
με τόση αγένεια εναντίον μου; Τέτοια πράξη
που αμαυρώνει τη χάρη και το κοκκίνισμα της σεμνότητας,
κάνει την αρετή υποκρισία, και τους όρκους του γάμου
ψεύτικους σαν τους όρκους των χαρτοπαικτών. Αλίμονό μου, ποια πράξη,
που βροντά τόσο δυνατά και κεραυνώνει στον πρόλογο;
Κοίτα εδώ, αυτή την εικόνα,
και... αυτήν εδώ.
Η πλαστή αναπαράσταση δύο αδελφών.
Δες, πόση χάρη ήταν σμιλεμένη σ' αυτό το μέτωπο.
Οι μπούκλες του Υπερίωνα,
το μέτωπο του ίδιου του Δία.
Μάτι σαν του Άρη, για να απειλεί και να διατάζει.
Στάση σαν του αγγελιοφόρου Ερμή
μόλις προσγειωμένου σε λόφο που αγγίζει τον ουρανό,
ένας συνδυασμός και μια μορφή, πράγματι,
όπου κάθε θεός φαίνεται να 'βαλε τη σφραγίδα,
για να δώσει στον κόσμο την εγγύηση ενός τέλειου άντρα.
Αυτός ήταν ο σύζυγός σας.
Κοιτάξτε τώρα, τι ακολουθεί.
Εδώ είναι ο σύζυγός σας, σαν στάχυ χτυπημένο από μούχλα,
που μαραίνει τον υγιή αδελφό του. Έχετε μάτια;
Μπορούσατε σ' αυτό το όμορφο βουνό να πάψετε να βόσκετε,
και να παχαίνετε σ' αυτόν τον βάλτο; Χα! Έχετε μάτια;
Δεν μπορείτε να το πείτε έρωτα, γιατί στην ηλικία σας
η ορμή του αίματος έχει κοπάσει, είναι ταπεινή,
και υπακούει στη λογική. Και ποια λογική
θα πήγαινε από αυτό σε αυτό; Ποιος διάβολος ήταν
που σας ξεγέλασε έτσι στο παιχνίδι της τυφλόμυγας;
Μάτια χωρίς αίσθηση, αίσθηση χωρίς όραση,
αυτιά χωρίς χέρια ή μάτια, όσφρηση χωρίς τίποτα,
ή έστω ένα ασθενικό μέρος μιας αληθινής αίσθησης
δεν θα μπορούσε να θολώσει τόσο.
Ω, ντροπή! Πού πήγε η κοκκινιάδα σου;
Άμλετ, μη μιλάς άλλο.
Στρέφεις τα μάτια μου στα βάθη της ψυχής μου.
Κι εκεί βλέπω τέτοιες μαύρες κι ανεξίτηλες κηλίδες
που δεν θα σβήσουν ποτέ.
Όχι, μα να ζεις
μέσα στον βρόμικο ιδρώτα ενός μολυσμένου κρεβατιού,
να λιώνεις στη διαφθορά, να γλυκοφιλιέσαι και να συνευρίσκεσαι
πάνω απ' τον αηδιαστικό βούρκο. Σώπα, μη μου ξαναμιλήσεις!
Τα λόγια αυτά, σαν μαχαίρια, μπήγονται στ' αυτιά μου.
Αρκετά, γλυκέ μου Άμλετ!
Έναν φονιά και ένα κάθαρμα.
Έναν δούλο που δεν αξίζει ούτε το ένα εικοστό
του προηγούμενου άρχοντά σου. Ένα μίασμα βασιλιάδων,
έναν κλέφτη της αυτοκρατορίας και του θρόνου,
που από το ράφι έκλεψε το πολύτιμο διάδημα
και το 'βαλε στην τσέπη του! Αρκετά!
Ένας βασιλιάς από κουρέλια. ΧΤΥΠΟΣ ΡΟΛΟΓΙΟΥ
Σώσε με και σκέπασέ με με τα φτερά σου,
ουράνιοι προστάτες!
Τι ζητά η σεβαστή σου μορφή; Αλίμονο, έχει τρελαθεί!
Δεν έρχεσαι να επιπλήξεις τον αργό γιο σου,
που, παρασυρμένος απ' τον χρόνο και το πάθος, αφήνει να περάσει
η κρίσιμη εκτέλεση της φοβερής εντολής σου;
Ω, μίλα!
Μην ξεχνάς πως αυτή η επίσκεψη
έρχεται μόνο για να ακονίσει την αμβλυμένη σου αποφασιστικότητα.
Μα κοίτα, η κατάπληξη έχει κυριεύσει τη μητέρα σου.
Στάσου ανάμεσα σ' εκείνη και την ταραγμένη ψυχή της.
Η φαντασία στους πιο αδύνατους οργανισμούς επιδρά με τη μεγαλύτερη σφοδρότητα.
Μίλησέ της, Άμλετ.
Πώς είστε, κυρία μου;
Αλίμονο, τι έχετε πάθει,
που καρφώνετε το βλέμμα σας στο κενό
και συνομιλείτε με τον ασώματο αέρα;
Από τα μάτια σας πετάγονται αγριεμένα τα πνεύματά σας.
Γλυκέ μου γιε, πάνω στη φωτιά και τη φλόγα της ταραχής σου
ρίξε λίγη δροσερή υπομονή. Τι κοιτάζετε;
Εκείνον, εκείνον! Κοιτάξτε! Πόσο χλωμός αγριοκοιτάζει!
Μην με κοιτάζεις έτσι,
μήπως με τούτη την ελεεινή όψη μεταστρέψεις
την αποφασιστικότητά μου. Τότε όσα πρέπει να κάνω
θα χάσουν την αληθινή τους χροιά, ίσως δάκρυα αντί για αίμα.
Σε ποιον τα λες αυτά;
Δεν βλέπεις τίποτα εκεί;
Τίποτα απολύτως, κι όμως αυτό είναι όλο που βλέπω. Ούτε εσείς ακούσατε τίποτα;
Όχι, τίποτα παρά μόνο εμάς.
Μα, κοιτάξτε τώρα! Δείτε πώς χάνεται!
Ο πατέρας μου, με τα ρούχα που φορούσε όταν ζούσε!
Κοιτάξτε, φεύγει, αυτή τη στιγμή, από την πόρτα!
Αυτό είναι γέννημα της φαντασίας σας.
Η άυλη αυτή δημιουργία της έκστασης
είναι πολύ πονηρή.
Έκσταση! Ο σφυγμός μου, όπως ο δικός σας, χτυπάει κανονικά,
και χτυπάει στον ίδιο υγιή ρυθμό. Δεν είναι τρέλα
αυτά που είπα. Βάλτε με σε δοκιμασία,
θα ξαναπώ τα ίδια λόγια, πράγμα που η τρέλα θα απέφευγε.
Μητέρα, για την αγάπη του Θεού,
μην αλείφετε αυτό το κολακευτικό βάλσαμο στην ψυχή σας,
πως δεν μιλάει το αμάρτημά σας, μα η δική μου τρέλα.
Θα καλύψει απλώς με μια κρούστα την πληγή,
ενώ η σαπίλα, υποσκάπτοντας τα πάντα από μέσα,
θα μολύνει αόρατα. Εξομολογηθείτε στον Θεό,
μετανιώστε για το παρελθόν, αποφύγετε το μέλλον,
και μην ρίχνετε λίπασμα στα αγριόχορτα
για να θεριέψουν περισσότερο.
Ω Άμλετ, έκανες την καρδιά μου κομμάτια.
Ω, πέταξε το χειρότερο κομμάτι της,
και ζήσε πιο αγνά με το άλλο μισό.
Καληνύχτα,
αλλά μην πας στο κρεβάτι του θείου μου.
Υιοθέτησε μια αρετή, αν δεν την έχεις.
Απόψε εγκρατεύσου, κι αυτό θα κάνει κάπως πιο εύκολη
την επόμενη αποχή.
Για άλλη μια φορά, καληνύχτα.
Κι όταν επιθυμήσεις να λάβεις ευλογία,
θα ζητήσω εγώ ευλογία από σένα.
Γι' αυτόν εδώ τον άρχοντα,
μετανιώνω,
μα έτσι θέλησε ο Κύριος,
να τιμωρήσει εμένα μ' αυτόν κι αυτόν μ' εμένα,
ώστε να γίνω το όργανο και ο υπηρέτης Του.
Θα τον αποσύρω,
και θα λογοδοτήσω σωστά για τον θάνατο που του προκάλεσα.
Λοιπόν, και πάλι, καληνύχτα.
Πρέπει να φανώ σκληρός, μόνο και μόνο για να είμαι καλός.
Έτσι αρχίζει το κακό
και το χειρότερο έπεται.
Μια τελευταία λέξη, κυρία μου. Τι πρέπει να κάνω;
Όχι αυτό, σε καμία περίπτωση, απ' όσα σας είπα να κάνετε.
Μην αφήσεις τον βασιλιά να σε παρασύρει ξανά,
να σε χαϊδεύει πρόστυχα στα μάγουλα, να σε φωνάζει ποντικάκι του.
Και μην τον αφήσεις, για δυο βρομερά φιλιά,
ή χαϊδεύει τον λαιμό σου με τα καταραμένα δάχτυλά του,
να σε κάνει να πεις την υπόθεση,
πως δεν είμαι τρελός, αλλά κάνω τον τρελό.
Να είσαι σίγουρη, αν τα λόγια είναι ανάσα,
και η ανάσα από ζωή, δεν έχω ζωή για να ξεστομίσω
όσα μου είπες.
Σσσ.
Πρέπει να πάω στην Αγγλία, το ξέρεις;
Αλίμονο, το είχα ξεχάσει.
Έτσι έχει αποφασιστεί.
Υπάρχουν σφραγισμένες επιστολές
και οι δύο συμμαθητές μου,
που θα τους εμπιστευτώ όσο και δηλητηριώδη φίδια,
κουβαλούν τη διαταγή,
πρέπει να ανοίξουν τον δρόμο και να με οδηγήσουν στην παγίδα. Ας γίνει.
Γιατί έχει πλάκα να βλέπεις τον μηχανικό
να εκτοξεύεται από τη δική του βόμβα· θα δυσκολέψουν τα πράγματα.
Αλλά εγώ θα σκάψω ένα μέτρο κάτω από τις στοές τους,
και θα τους τινάξω στον αέρα.
Ω, τι γλυκό που είναι,
όταν σε μία γραμμή δύο τεχνάσματα συγκρούονται κατά μέτωπο.
Αυτός εδώ θα με αναγκάσει να φύγω.
Θα σύρω τα εντόσθια στο διπλανό δωμάτιο.
Μητέρα, καληνύχτα.
Πράγματι, αυτός ο σύμβουλος τώρα είναι πολύ σιωπηλός,
πολύ μυστικοπαθής,
και πολύ σοβαρός,
ενώ ζούσε ήταν ένας ανόητος πολυλογάς παλιάνθρωπος.
Έλα, κύριε,
ας τελειώνουμε μαζί σου.
Καληνύχτα, μητέρα.
ΓΕΛΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΛΥΓΙΖΕΙ
Κρύβουν νόημα αυτοί οι αναστεναγμοί, αυτά τα βαθιά ρουφηξίματα.
Πρέπει να τα ερμηνεύσουμε.
Είναι απαραίτητο να τα κατανοήσουμε.
Πού είναι ο γιος σου;
Αχ, άρχοντά μου, τι είδα απόψε! Τι έγινε, Γερτρούδη;
Πώς είναι ο Άμλετ;
Τρελός,
σαν τη θάλασσα και τον άνεμο, όταν ανταγωνίζονται ποιος είναι δυνατότερος.
Στην παράφορη κρίση του,
πίσω από τον καθρέφτη ακούγοντας κάτι να σαλεύει,
τραβάει το σπαθί του και φωνάζει: «Ποντίκι, ποντίκι!»
Και μέσα στην παράλογη αυτή ταραχή,
σκοτώνει τον καλό γέροντα χωρίς να τον δει.
Ω, τι φοβερό έγκλημα!
Το ίδιο θα πάθαινε κι εμείς, αν ήμασταν εκεί.
Η ασυδοσία του είναι γεμάτη απειλές για όλους.
Για εσάς την ίδια, για εμάς,
για τον καθένα.
Αλίμονο, πώς θα λογοδοτήσουμε γι' αυτό το ματωμένο έγκλημα;
Θα πέσει σε εμάς η ευθύνη,
που με την πρόνοιά μας έπρεπε να είχαμε περιορίσει,
να είχαμε θέσει υπό κράτηση, αυτόν τον παράφρονα νεαρό.
Όμως, από υπερβολική αγάπη, δεν μπορέσαμε να αντιληφθούμε τι ήταν σωστό.
Αλλά, σαν κάποιος που έχει μια ντροπιαστική αρρώστια,
για να μην αποκαλυφθεί, την αφήνει να θεριεύει,
μέχρι να φάει τα σωθικά της ζωής.
Πού πήγε; Για να κρύψει το σώμα που σκότωσε,
και η παραφροσύνη του θρηνεί πάνω από το θύμα.
Ω Γερτρούδη, έλα! Μόλις ο ήλιος αγγίξει τις κορφές των βουνών,
θα τον στείλουμε μακριά με πλοίο.
Και αυτή την ειδεχθή πράξη πρέπει, με όλο μας το κύρος και τη δεξιοτεχνία,
να τη συγκαλύψουμε και να τη δικαιολογήσουμε.
Γκίλντενστερν!
Φίλοι μου, πηγαίνετε και ζητήστε κι άλλη βοήθεια.
Ο Άμλετ, στην παραφροσύνη του, σκότωσε τον Πολώνιο,
και τον έσυρε έξω από το δωμάτιο της μητέρας του.
Πηγαίνετε να τον βρείτε.
Μιλήστε του ήρεμα, και φέρτε το σώμα στο παρεκκλήσι.
Σας παρακαλώ, βιαστείτε.
Ω, Γερτρούδη, έλα.
Ας καλέσουμε τους σοφότερους φίλους μας,
και ας τους ενημερώσουμε τόσο για τα σχέδιά μας
όσο και για αυτό το απρόσμενο κακό.
Πάμε.
Η ψυχή μου είναι γεμάτη σύγχυση και απόγνωση.
ΦΩΝΕΣ
Κρυμμένο καλά.
Άμλετ! Λόρδε Άμλετ!
Τι θόρυβος είναι αυτός;
Έρχονται.
Τι κάνατε, άρχοντά μου, με το νεκρό σώμα;
Το ξανάδωσα στη γη, από όπου βγήκε.
Πείτε μας πού είναι, να το πάρουμε από εκεί και να το πάμε στο παρεκκλήσι.
Μην το πιστεύετε. Τι να μην πιστεύω;
Ότι μπορώ να κρατήσω το δικό σας μυστικό και όχι το δικό μου.
Εξάλλου, να σου ζητά λογαριασμό ένα σφουγγάρι!
Τι απάντηση θα μπορούσε να δώσει ο γιος ενός βασιλιά;
Με περνάτε για σφουγγάρι, άρχοντά μου;
Ναι, κύριε,
που ρουφάει την εύνοια του βασιλιά,
τις ανταμοιβές του, τις εξουσίες του.
Όμως τέτοιοι αξιωματούχοι προσφέρουν τελικά την καλύτερη υπηρεσία στον βασιλιά.
Τους κρατά,
σαν πίθηκος, ένα μήλο στη γωνία του σιαγονιού του.
Πρώτα το μασουλά,
για να το καταπιεί τελευταίο.
Όταν χρειαστεί αυτά που έχεις μαζέψει, αρκεί να σε στύψει,
κι έτσι, σφουγγάρι μου, μένεις πάλι στεγνό.
Δεν σας καταλαβαίνω, άρχοντά μου.
Χαίρομαι γι' αυτό.
Ένας πονηρός λόγος πάει χαμένος σ' ένα ανόητο αυτί.
Άρχοντά μου, πείτε μας πού είναι το σώμα κι ελάτε στον βασιλιά.
Το σώμα είναι με τον βασιλιά, αλλά ο βασιλιάς δεν είναι με το σώμα.
Ο βασιλιάς είναι ένα τίποτα.
Ένα τίποτα, άρχοντά μου! Από το τίποτα.
Πήγαινέ με σ' αυτόν.
Κρύψου, αλεπού! Κι όλοι από πίσω!
Έστειλα να τον βρουν και να εντοπίσουν το πτώμα.
Πόσο επικίνδυνο είναι που κυκλοφορεί ελεύθερος αυτός ο άνθρωπος!
Όμως δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε πάνω του τον αυστηρό νόμο.
Τον αγαπά ο αλλοπρόσαλλος λαός,
που δεν κρίνει με τη λογική, αλλά με τα μάτια.
Κι όταν συμβαίνει αυτό, ζυγίζεται η τιμωρία του δράστη,
και ποτέ το ίδιο το αδίκημα.
Για να κυλήσουν όλα ομαλά,
αυτή η ξαφνική αποστολή του πρέπει να φανεί ως προμελετημένη ενέργεια.
Ασθένειες που έχουν φτάσει στα άκρα θεραπεύονται μόνο με ακραία μέτρα,
ή καθόλου. Τι έγινε; Τι συνέβη;
Άρχοντά μου, δεν μπορούμε να μάθουμε από αυτόν πού βρίσκεται το πτώμα.
Μα πού είναι; Έξω, άρχοντά μου, υπό φρούρηση, περιμένοντας διαταγές σας.
Φέρτε τον μπροστά μας. Γκίλντενστερν! Φέρτε μέσα τον άρχοντα.
Λοιπόν, Άμλετ,
πού είναι ο Πολώνιος;
Στο δείπνο.
Στο δείπνο! Πού;
Όχι εκεί που τρώει, αλλά εκεί που τον τρώνε.
Μια επίλεκτη συνάθροιση πολιτικών σκουληκιών τρώει ήδη τις σάρκες του.
Το σκουλήκι είναι ο μόνος αυτοκράτορας στο φαγητό.
Θρέφουμε τα πλάσματα για να θρέψουμε εμάς,
και θρέφουμε τον εαυτό μας για τα σκουλήκια. Αλίμονο!
Ψαρεύεις με σκουλήκι που έφαγε βασιλιά, και τρως το ψάρι που το έφαγε.
Τι εννοείς μ’ αυτό;
Σου δείχνω πώς ένας βασιλιάς περνά απ’ τα έντερα ενός ζητιάνου.
Πού είναι ο Πολώνιος;
Στον παράδεισο!
Στείλε κάποιον να δει.
Αν ο αγγελιοφόρος δεν τον βρει, πήγαινε εσύ στην κόλαση να τον ψάξεις.
Αλλά στ’ αλήθεια, αν δεν τον βρεις μέσα σ’ αυτόν τον... μήνα,
θα τον μυριστείς καθώς ανεβαίνεις τη σκάλα για το χολ.
Ψάξτε τον εκεί.
Θα περιμένει μέχρι να πάτε.
Άμλετ, αυτή η πράξη, για τη δική σου ασφάλεια,
την οποία φροντίζουμε, καθώς βαθιά θρηνούμε γι’ αυτό που έκανες,
επιβάλλει να φύγεις από δω με αστραπιαία ταχύτητα.
Γι’ αυτό ετοιμάσου.
Το καράβι είναι έτοιμο, ο άνεμος ευνοϊκός, οι σύντροφοι περιμένουν,
και όλα είναι έτοιμα για την Αγγλία. Για την Αγγλία!
Ναι, Άμλετ. Ωραία. Έτσι είναι, αν ήξερες τις προθέσεις μας.
Βλέπω ένα χερουβείμ που τις βλέπει.
Εμπρός, για την Αγγλία! Αντίο, αγαπητή μητέρα.
Ο στοργικός σου πατέρας, Άμλετ.
Η μητέρα μου,
Πατέρας και μητέρα είναι άντρας και γυναίκα, μία σάρκα, άρα, μητέρα μου.
Εμπρός, για την Αγγλία!
Χα!
Ακολουθήστε τον κατά πόδας. Προτρέψτε τον να επιβιβαστεί.
Μην καθυστερείτε. Θέλω να φύγει απόψε κιόλας.
Όλα έχουν σφραγιστεί και τελειώσει όσα εξαρτώνται απ’ αυτή την υπόθεση. Φύγετε.
Κι εσύ, Αγγλία,
αν η αγάπη μου σημαίνει κάτι για σένα,
δεν πρέπει να αψηφήσεις ψυχρά την υπέρτατη εντολή μας.
Τον άμεσο θάνατο του Άμλετ.
Κάν’ το, Αγγλία,
σαν πυρετός στο αίμα μου με κατακαίει, κι εσύ πρέπει να με θεραπεύσεις.
Μέχρι να μάθω πως έγινε,
ό,τι κι αν συμβεί, η χαρά μου δεν θα ’χει αρχίσει ποτέ.
Δεν θα της μιλήσω. Είναι επίμονη, πραγματικά παράφρων.
Η κατάστασή της αξίζει οίκτο.
Τι θέλει; Μιλάει συνέχεια για τον πατέρα της,
λέει πως ακούει για δολοπλοκίες, λέει πράγματα ασαφή,
που βγάζουν μισό νόημα. Τα λόγια της είναι τίποτα,
μα ο ασυνάρτητος τρόπος της ωθεί τους ακροατές σε συμπεράσματα.
Καλό θα ήταν να της μιλήσει κάποιος,
γιατί μπορεί να σπείρει επικίνδυνες υποψίες σε κακόβουλα μυαλά.
Αφήστε την να μπει.
Στην αρρωστημένη μου ψυχή,
Όπως με την αμαρτία, κάθε ασήμαντο πράγμα μοιάζει προμήνυμα συμφοράς.
Τόσο γεμάτη από αφελή καχυποψία είναι η ενοχή,
που αυτοπροδίδεται από τον φόβο μήπως προδοθεί.
Πού είναι η πανέμορφη Μεγαλειότης της Δανίας;
Τι τρέχει, Οφηλία!
# Πώς θα γνωρίσεις τον αληθινό σου αγαπητικό
# απ’ τους υπόλοιπους;
# Με το κοχύλι στο καπέλο, το ραβδί
# και τα σανδάλια του... #
Αλίμονο, γλυκιά μου κυρία, τι θέλει τούτο το τραγούδι;
Λέτε; Όχι, σας παρακαλώ, προσέξτε.
# Πέθανε κι έφυγε, κυρά μου,
# πέθανε κι έφυγε,
# στο κεφάλι του πράσινο χορτάρι,
# στα πόδια του μια πέτρα... #
Όχι, μα, Οφηλία... ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ, ΠΡΟΣΕΞΤΕ!
# Άσπρο το σάβανό του σαν το χιόνι στο βουνό,
# στολισμένο με γλυκά λουλούδια,
που στον τάφο δεν πήγε βρεγμένο με δάκρυα
# ούτε με αγάπης μπόρες. #
Πώς είστε, όμορφη κυρία; Καλά, ο Θεός να σας ανταμείψει!
Λένε πως η κουκουβάγια ήταν κόρη φούρναρη.
Κύριε, ξέρουμε τι είμαστε,
μα δεν ξέρουμε τι μπορεί να γίνουμε.
Ο Θεός να ευλογήσει το τραπέζι σας!
Βασανίζεται για τον πατέρα της. Σας παρακαλώ, μην πούμε τίποτα.
Μα όταν σας ρωτήσουν τι σημαίνει, πείτε τους τούτο —
# Αύριο είναι του Αγίου Βαλεντίνου,
# πρωί-πρωί χαράματα,
# κι εγώ κόρη στο παράθυρό σου,
# να ’μαι η βαλεντίνα σου.
# Τότε εκείνος σηκώθηκε και ντύθηκε,
# κι άνοιξε την πόρτα του δωματιού,
# μπήκε μέσα η κόρη που κόρη πια δεν ξαναβγήκε.
# Θα τελειώσω εδώ,
# μα τον Χριστό και τους Αγίους,
# αλίμονο, ντροπή και κρίμα!
# Οι νέοι άντρες το κάνουν, αν τους δοθεί η ευκαιρία,
# μα τον Θεό, φταίνε αυτοί.
# Είπε εκείνη: πριν με ρίξεις,
# μου ’ταξες να με παντρευτείς.
# Κι έτσι θα ’κανα, μα τον ήλιο εκεί ψηλά,
# αν δεν είχες πλαγιάσει μαζί μου. #
Πόσο καιρό είναι έτσι; Ελπίζω όλα να πάνε καλά.
Πρέπει να κάνουμε υπομονή,
μα δεν μπορώ παρά να κλαίω, στη σκέψη πως τον έβαλαν στην παγωμένη γη.
Θα το μάθει ο αδελφός μου, κι έτσι σας ευχαριστώ για τις καλές σας συμβουλές.
Εμπρός, την άμαξά μου!
Καληνύχτα, κυρίες, καληνύχτα, γλυκές κυρίες, καληνύχτα, καληνύχτα.
Ακολουθήστε τη διακριτικά.
Φροντίστε να την προσέχετε, σας παρακαλώ.
Ω, αυτό είναι το δηλητήριο της βαθιάς οδύνης.
Πηγάζει όλο απ’ τον θάνατο του πατέρα της και τώρα, κοιτάξτε.
Ω, Γερτρούδη, Γερτρούδη.
Όταν έρχονται οι συμφορές, δεν έρχονται μία-μία, αλλά κατά κύματα.
Πρώτα, ο πατέρας της σκοτωμένος.
Ύστερα, ο γιος σου εξόριστος, κι αυτός ο βίαιος αίτιος της δίκαιης εξορίας του.
Ο λαός ταραγμένος, με νοσηρές και κακόβουλες
σκέψεις και ψιθύρους για τον θάνατο του αγαθού Πολώνιου,
κι εμείς φερθήκαμε επιπόλαια, θάβοντάς τον στα κρυφά και στα βιαστικά.
Καημένη Οφηλία,
χωρισμένη από τον εαυτό της και την κρίση της, χωρίς την οποία είμαστε εικόνες,
ή σκέτα ζώα.
Τέλος, και εξίσου βαρύ, σαν να τα περιλαμβάνει όλα αυτά,
ο αδελφός της ήρθε κρυφά από τη Γαλλία,
και δεν του λείπουν κακοί σύμβουλοι να δηλητηριάσουν τ’ αυτί του
με δηλητηριώδη λόγια για τον θάνατο του πατέρα του.
Αλίμονο, τι θόρυβος είναι αυτός;
Πού είναι οι Ελβετοί μου; Πείτε τους να φυλάξουν την πόρτα.
Σωθείτε, Μεγαλειότατε.
Ο Λαέρτης, επικεφαλής πλήθους, κατατροπώνει φρουρούς.
Ο όχλος τον λέει άρχοντα. Φωνάζουν: «Διαλέγουμε εμείς, βασιλιάς ο Λαέρτης».
Σκούφοι, χέρια και φωνές το επευφημούν ως τα σύννεφα.
Βασιλιάς ο Λαέρτης!
Με τι ζήλο ακολουθούν αυτό το λάθος μονοπάτι!
Ω, στρέφεστε εναντίον μας, άπιστα δανέζικα σκυλιά!
Έσπασαν τις πόρτες.
Άθλιε βασιλιά, δώσε μου τον πατέρα μου!
Ψυχραιμία, Λαέρτη.
Κάθε στάλα αίματος που μένει ψύχραιμη με κηρύσσει νόθο.
Ποια είναι η αιτία, Λαέρτη, που η ανταρσία σου μοιάζει τόσο γιγάντια;
Άφησέ τον, Γερτρούδη.
Μην φοβάσαι για τη ζωή μου.
Υπάρχει θεϊκή προστασία που περιβάλλει έναν βασιλιά,
που η προδοσία μπορεί μόνο να ατενίσει αυτό που επιθυμεί,
αλλά λίγα κατορθώνει.
Πες μου, Λαέρτη, γιατί είσαι τόσο εξαγριωμένος. Άφησέ τον, Γερτρούδη.
Μίλα, άνθρωπέ μου. Πού είναι ο πατέρας μου;
Νεκρός. Αλλά όχι απ’ το χέρι του.
Άφησέ τον να ζητήσει ό,τι θέλει. Πώς πέθανε;
Δεν θα με κοροϊδέψει κανείς.
Στον διάολο η πίστη! Οι όρκοι, στον πιο μαύρο διάβολο!
Συνείδηση και χάρη, στο βαθύτερο χάος!
Αψηφώ την καταδίκη.
Σ' αυτό μένω ακλόνητος, κι ας έρθει ό,τι είναι να 'ρθει,
μόνο που θα εκδικηθώ μέχρι τέλους για τον πατέρα μου.
Ποιος θα σε σταματήσει; Η θέλησή μου, όχι ο κόσμος όλος.
Καλέ μου Λαέρτη, αν θέλεις να μάθεις την αλήθεια για τον θάνατο του πατέρα σου,
γράφεται στην εκδίκησή σου να χτυπήσεις αδιακρίτως φίλους κι εχθρούς;
Μόνο τους εχθρούς του. Θέλεις να τους γνωρίσεις;
Στους καλούς του φίλους, θα ανοίξω διάπλατα την αγκαλιά μου,
και σαν τον πελεκάνο που δίνει ζωή, θα τους θρέψω με το αίμα μου.
Τώρα μιλάς σαν καλό παιδί και αληθινός ευγενής.
Ότι είμαι αθώος για τον θάνατο του πατέρα σου, και πονώ βαθιά γι' αυτό.
Θα φανεί στα μάτια σου καθαρά όσο η μέρα.
Άφησέ τη να μπει. Τι συμβαίνει; Τι θόρυβος είναι αυτός;
Ω φωτιά, στέγνωσε το μυαλό μου!
Δάκρυα επτά φορές αλμυρά, κάψτε την όραση και την αίσθηση των ματιών μου!
Ω ρόδο του Μάη!
Αγαπημένη μου, καλή αδελφή, γλυκιά Οφηλία!
Θεοί! Είναι δυνατόν τα λογικά μιας νέας να είναι τόσο θνητά όσο η ζωή ενός γέρου;
# Τον σήκωσαν ακάλυπτο στο φέρετρο
# Χέι, νόνη νόνη, νόνη, νο
# Και στον τάφο του έπεσαν πολλά δάκρυα
# Αντίο, περιστέρι μου! #
Αν είχες τα λογικά σου και ζητούσες εκδίκηση, δεν θα συγκινούσες έτσι.
[Τραγούδα α-κάτω α-κάτω...] Αυτό σημαίνει περισσότερα απ’ όσα λέγονται.
Ορίστε δεντρολίβανο,
για τη μνήμη.
Σε παρακαλώ, αγάπη μου, θυμήσου.
Και ορίστε πανσέδες.
Για τις σκέψεις.
Ένα μάθημα μέσα στην τρέλα,
σκέψεις και μνήμη ταιριασμένα.
Ορίστε μάραθο για σένα,
και ακόνιτα.
Ορίστε απήγανο για σένα,
και λίγο για μένα.
Μπορούμε να το πούμε
βότανο της χάριτος των Κυριακών.
Ω, πρέπει να φοράς το απήγανό σου με μια διαφορά.
Ορίστε μια μαργαρίτα.
Θα σου έδινα μερικές βιολέτες,
αλλά μαράθηκαν
όλα
όταν πέθανε ο πατέρας μου.
Λένε πως είχε καλό τέλος.
# Ο γλυκός Ρόμπιν είναι όλη μου η χαρά... #
Σκέψη και θλίψη, πάθος,
ακόμα και την κόλαση, τα μετατρέπει σε χάρη και ομορφιά.
# Και δεν θα ξανάρθει πια;
# Όχι, όχι, έχει πεθάνει
# Πήγαινε στον τάφο σου
# Δεν θα ξανάρθει ποτέ
# Άσπρα σαν το χιόνι τα γένια του
# Ξανθά ήταν τα μαλλιά του
# Έφυγε, έφυγε... #
Κι εμείς διώχνουμε τη θλίψη
Ο Θεός να συγχωρέσει την ψυχή του!
Και για όλες τις χριστιανικές ψυχές, παρακαλώ τον Θεό.
Ο Θεός μαζί σας.
Το βλέπεις αυτό, Θεέ μου;
Λαέρτη.
Πρέπει να συμμεριστώ τον πόνο σου, αλλιώς με αδικείς.
Πήγαινε παράμερα, διάλεξε όποιους σοφούς φίλους θέλεις.
Κι αυτοί ας ακούσουν και ας κρίνουν ανάμεσα σε σένα κι εμένα
αν από άμεσο ή έμμεσο τρόπο
βρεθούμε ένοχοι, θα σου δώσουμε το βασίλειό μας, το στέμμα μας,
τη ζωή μας, ναι, όλα όσα λέμε δικά μας,
σε σένα ως ικανοποίηση.
Αλλά αν όχι,
αρκέσου να μας δείξεις υπομονή,
και θα προσπαθήσουμε μαζί με την ψυχή σου να της δώσουμε τη δίκαιη ικανοποίηση.
Ας γίνει έτσι.
Κι όπου βρίσκεται το έγκλημα,
εκεί ας πέσει το μεγάλο τσεκούρι.
Λοχαγέ, χαιρέτα εκ μέρους μου τον βασιλιά.
Πες του ότι ο Φορτιμπράς ζητά άδεια διέλευσης συμφωνημένης εκστρατείας.
Θα το κάνω, άρχοντά μου. Προχωρήστε με ασφάλεια.
Κύριε, τίνος είναι αυτές οι δυνάμεις;
Είναι από τη Νορβηγία, κύριε.
Με τι σκοπό, κύριε, σας παρακαλώ;
Εναντίον κάποιου μέρους της Πολωνίας.
Ποιος τους διοικεί, κύριε;
Ο ανιψιός του βασιλιά της Νορβηγίας, ο Φορτιμπράς.
Στρέφεται εναντίον της κυρίως Πολωνίας, κύριε, ή για κάποιο σύνορο;
Για να πω την αλήθεια, χωρίς περιστροφές, πάμε να κερδίσουμε ένα μικρό κομμάτι
γης που δεν έχει κανένα όφελος παρά μόνο το όνομα.
Για πέντε δουκάτα, πέντε, ούτε ως φάρμα δεν θα το νοίκιαζα.
Τότε ο Πολωνός δεν θα το υπερασπιστεί.
Μάλιστα, έχει ήδη φρουρά.
Δύο χιλιάδες ψυχές και 20.000 δουκάτα δεν αρκούν για να κριθούν γι’ αυτό το άχυρο.
Σας ευχαριστώ θερμά, κύριε.
Ο Θεός να σας έχει καλά, κύριε.
Πώς κάθε περίσταση με κατηγορεί σκληρά,
και κεντρίζει τη νωθρή μου εκδίκηση.
Δεν ξέρω γιατί ζω ακόμα για να λέω «Αυτό πρέπει να γίνει»,
αφού έχω αιτία
και θέληση
και δύναμη και μέσα να το πράξω.
Παραδείγματα τεράστια σαν τη γη με προτρέπουν.
Κοιτάξτε αυτόν τον στρατό με τέτοιο όγκο και κόστος,
που οδηγεί ένας εκλεπτυσμένος και τρυφερός πρίγκιπας,
του οποίου το πνεύμα, πλημμυρισμένο από θεϊκή φιλοδοξία,
περιφρονεί το αόρατο τέλος,
εκθέτοντας ό,τι θνητό και αβέβαιο σε κάθε τύχη,
θάνατο και κίνδυνο που τολμά,
ακόμα και για ένα τσόφλι αυγού.
Ω, από τούτη τη στιγμή,
οι σκέψεις μου ας είναι αιματοβαμμένες,
ή ας μην αξίζουν τίποτα!
Λαέρτη, ήταν ο πατέρας σου πολύτιμος για σένα;
Ή είσαι μόνο η εικόνα μιας θλίψης, ένα πρόσωπο χωρίς καρδιά;
Γιατί ρωτάς κάτι τέτοιο;
Ο Άμλετ επιστρέφει.
Τι σκοπεύεις να αναλάβεις,
για ν' αποδείξεις πως είσαι γιος του πατέρα σου στην πράξη, όχι στα λόγια;
Να του κόψω τον λαιμό μέσα στην εκκλησία.
Κανένα μέρος, στ' αλήθεια, δεν πρέπει να προστατεύει τον φόνο,
η εκδίκηση δεν πρέπει να γνωρίζει όρια.
Όμως, καλέ μου Λαέρτη, αν θέλεις να το κάνεις, μείνε κλεισμένος στο δωμάτιό σου.
Με την επιστροφή του, ο Άμλετ θα μάθει πως γύρισες.
Θα βάλουμε ανθρώπους που θα υμνήσουν την επιδεξιότητά σου,
και κυρίως τη δεξιοτεχνία σου στο ξίφος, για να σας φέρουν αντιμέτωπους και να στοιχηματίσουν.
Εκείνος, καθώς είναι απρόσεκτος και ξένος προς κάθε δολοπλοκία,
δεν θα εξετάσει τα ξίφη, κι έτσι,
με ευκολία ή με λίγη λαθροχειρία,
θα μπορέσεις να διαλέξεις ένα ακονισμένο σπαθί,
και με μια κατάλληλη κίνηση να τον τιμωρήσεις για τον πατέρα σου.
Θα το κάνω.
Και γι' αυτόν τον σκοπό, θα αλείψω το σπαθί μου.
Αγόρασα ένα δηλητήριο από έναν αγύρτη
τόσο θανάσιμο που, βουτώντας μαχαίρι σ' αυτό,
όπου τραβήξει αίμα, κανένα βάλσαμο, όσο σπάνιο κι αν είναι,
δεν σώζει απ’ τον θάνατο όποιον γρατσουνιστεί μ’ αυτό.
Θ’ αλείψω το σπαθί μ’ αυτό το δηλητήριο, ώστε αν τον πληγώσω έστω ελαφρά, να πεθάνει.
Χμ. Ας το σκεφτούμε καλύτερα.
Αν αυτό αποτύχει και η κακή μας εκτέλεση φανερώσει τα σχέδιά μας,
καλύτερα να μην το επιχειρήσουμε.
Γι’ αυτό η πλεκτάνη θέλει εφεδρικό σχέδιο, αν το πρώτο καταρρεύσει.
Στάσου!
Το βρήκα.
Όταν ζεσταθείτε και διψάσετε — γι’ αυτό κάντε την αναμέτρηση πιο βίαιη —
και ζητήσει να πιει,
Θα του έχω ετοιμάσει ένα κύπελλο γι’ αυτή τη στιγμή, που με μια γουλιά,
Αν γλιτώσει από τη δηλητηριασμένη λόγχη σου, ο σκοπός μας θα επιτευχθεί εκεί.
Τι συμβαίνει, γλυκιά βασίλισσα;
Η μία συμφορά πατάει στη φτέρνα της άλλης, τόσο γρήγορα ακολουθούν.
Η αδελφή σου πνίγηκε, Λαέρτη.
Πνίγηκε; Πού;
Υπάρχει μια ιτιά
που γέρνει πάνω σ’ ένα ρυάκι,
καθρεφτίζοντας τα γκριζωπά φύλλα της στα διάφανα νερά.
Εκεί ήρθε με παράξενα στεφάνια πλεγμένα
από αγριολούλουδα, τσουκνίδες,
Μαργαρίτες και πορφυρές ορχιδέες —που οι βοσκοί τις λένε πρόστυχα—
μα οι σεμνές κοπέλες τις αποκαλούν «δάχτυλα νεκρού».
Εκεί, καθώς σκαρφάλωνε στα κρεμασμένα κλαριά για ν’ αφήσει τα αγριολούλουδά της,
ένα φθαρμένο κλαδί έσπασε,
και τότε τα φυτικά της τρόπαια κι η ίδια μαζί
έπεσαν στο δακρυσμένο ρυάκι.
Τα ρούχα της
απλώθηκαν στο νερό, και,
σαν γοργόνα, για λίγο την κράτησαν στην επιφάνεια,
κι εν τω μεταξύ τραγουδούσε αποσπάσματα παλιών σκοπών,
σαν να μην αντιλαμβανόταν τη δική της δυστυχία,
ή σαν πλάσμα γεννημένο και προσαρμοσμένο σ’ εκείνο το στοιχείο,
μα δεν μπορούσε να κρατήσει πολύ,
ώσπου τα ρούχα της, βαριά απ’ το νερό που είχαν ρουφήξει,
τράβηξαν την κακόμοιρη από το
μελωδικό της τραγούδι
στον λασπωμένο θάνατο. Αλίμονο, λοιπόν πνίγηκε;
Πνίγηκε.
Έχεις ήδη αρκετό νερό μέσα σου, καημένη Οφηλία,
γι’ αυτό,
απαγορεύω στα δάκρυά μου να κυλήσουν, μα ακόμα...
Είναι η φύση μας,
Η φύση ακολουθεί τον νόμο της, κι ας λέει η ντροπή ό,τι θέλει. Αντίο, άρχοντά μου.
Έχω μέσα μου λόγο από φωτιά, που λαχταρά να φουντώσει,
μα αυτή η τρέλα τη σβήνει.
Ας την ακολουθήσουμε, Γερτρούδη.
Πόσο κόπο έκανα για να καταπραΰνω την οργή του.
Τώρα φοβάμαι πως αυτό θα την αναζωπυρώσει.
Θα ταφεί με χριστιανική κηδεία αυτή που εκούσια
επεδίωξε τη σωτηρία της;
Σου λέω, θα ταφεί.
Λοιπόν, σκάψε αμέσως τον τάφο της.
Μα πώς γίνεται αυτό, εκτός αν πνίγηκε μόνη της για αυτοάμυνα;
Έτσι κρίθηκε.
Πρέπει να είναι se offendendo,
δεν μπορεί να είναι αλλιώς. Το ζήτημα έχει ως εξής.
Αν πνιγώ εν γνώσει μου, αυτό συνιστά πράξη.
Και μια πράξη έχει τρία σκέλη.
Είναι το ενεργείν, το πράττειν, το εκτελείν.
Άρα, πνίγηκε εν γνώσει της.
Όχι, άκουσέ με, φίλε σκαπανέα. Άφησέ με να σου πω. Εδώ είναι το νερό, καλά.
Εδώ στέκεται ο άνθρωπος, καλά.
Αν κάποιος πάει στο νερό και πνιγεί, θέλοντας ή μη, πήγε μόνος του.
Αλλά αν το νερό έρθει σ’ αυτόν και τον πνίξει, δεν πνίγηκε μόνος του.
Άρα, όποιος δεν ευθύνεται για τον θάνατό του, δεν συντομεύει τη ζωή του.
Μην κουράζεις άλλο το μυαλό σου μ’ αυτό.
Πήγαινε στον Γιόχαν.
Φέρ’ μου ένα ποτήρι κρασί.
# Στα νιάτα μου, όταν αγαπούσα, αγαπούσα
# Μου φαινόταν πολύ γλυκό... #
Δεν νιώθει τη σοβαρότητα της δουλειάς, που τραγουδά σκάβοντας τάφους;
Η συνήθεια τού το ’χει κάνει δεύτερη φύση. Έτσι είναι.
Αυτό το κρανίο είχε κάποτε γλώσσα και μπορούσε να τραγουδήσει.
Πώς το ρίχνει κάτω ο παλιάνθρωπος, σαν το σαγόνι του Κάιν στον πρώτο φόνο!
Θα μπορούσε να είναι το κεφάλι ενός πολιτικού,
Ενός που θέλει να ξεγελάσει τον Θεό; Θα μπορούσε.
Και τώρα ανήκει στην Κυρία Σκουλίκι,
χωρίς σαγόνι,
και το χτυπούν στο κεφάλι με το φτυάρι του νεκροθάπτου.
Ωραία μεταστροφή, αν είχαμε τη ματιά να τη δούμε.
Να κι άλλο ένα.
Γιατί, δεν θα μπορούσε να είναι το κρανίο ενός δικηγόρου;
Πού είναι τώρα οι νομικίστικοι όροι του,
τα τεχνάσματά του, οι πονηριές του;
Γιατί αφήνει αυτόν τον αγροίκο να τον βαράει με βρόμικο φτυάρι,
και δεν του κάνει μήνυση για επίθεση; Ε;
Θα μιλήσω σ’ αυτόν τον τύπο.
Ποιανού είναι αυτός ο τάφος, ρε συ;
Δικός μου, κύριε.
# Ω, λάκκος από πηλό φτιαγμένος #
# για να δεχτεί τέτοιον επισκέπτη... #
Νομίζω πως είναι δικός σου, αφού ξαπλώνεις μέσα.
Εσείς ξαπλώνετε απέξω, κύριε, γι' αυτό δεν είναι δικός σας.
Από την πλευρά μου, δεν ξαπλώνω μέσα του, κι όμως είναι δικός μου.
Ξαπλώνεις μέσα του, και λες πως είναι δικός σου.
Είναι για τους νεκρούς, όχι ζωντανούς, άρα ψεύδεσαι.
Είναι ένα ζωντανό ψέμα, κύριε, θα πετάξει από μένα σ' εσάς.
Για ποιον άντρα τον σκάβεις;
Για κανέναν άντρα, κύριε.
Για ποια γυναίκα, τότε;
Ούτε για γυναίκα.
Ποιος θα θαφτεί εδώ;
Κάποια που ήταν γυναίκα, κύριε, μα, ας αναπαύεται, πέθανε.
Τι ξεροκέφαλος που είναι ο παλιάνθρωπος!
Πόσον καιρό είσαι νεκροθάφτης;
Απ’ όλες τις μέρες, ξεκίνησα τότε που ο Βασιλιάς Άμλετ νίκησε τον Φορτιμπράς.
Πόσος καιρός έχει περάσει από τότε;
Δεν μπορείτε να το υπολογίσετε;
Και ο πιο χαζός το ξέρει.
Την ίδια μέρα γεννήθηκε ο νεαρός Άμλετ, που τρελάθηκε και στάλθηκε στην Αγγλία.
Ναι, μα την αλήθεια, γιατί στάλθηκε στην Αγγλία;
Μα επειδή ήταν τρελός.
Εκεί θα ξαναβρεί τα λογικά του, ή, αν δεν τα βρει, εκεί δεν έχει σημασία. Γιατί;
Εκεί δεν θα φαίνεται η τρέλα του. Εκεί οι άνθρωποι είναι εξίσου τρελοί.
Πώς τρελάθηκε; Πολύ παράξενα, λένε.
Πώς παράξενα; Μα χάνοντας τα λογικά του.
Σε ποιο μέρος; Εδώ στη Δανία.
Είμαι νεκροθάφτης εδώ, μικρός και μεγάλος, 30 χρόνια.
Πόσο καιρό μένει ένας άνθρωπος στο χώμα πριν σαπίσει;
Αλήθεια, αν δεν έχει σαπίσει πριν πεθάνει—
έχουμε πολλά μολυσμένα πτώματα σήμερα,
που διαλύονται μόλις τα θάψεις—
θα αντέξει κάπου οχτώ με εννιά χρόνια.
Ένας βυρσοδέψης θα αντέξει εννιά χρόνια.
Γιατί αυτός πιο πολύ απ’ τους άλλους;
Μα, κύριε, το δέρμα του δεψάστηκε απ’ τη δουλειά,
που θα κρατήσει το νερό έξω για πολύ καιρό,
και το νερό καταστρέφει γρήγορα το καταραμένο κουφάρι.
Ορίστε ένα κρανίο, κύριε.
Βρισκόταν στο χώμα
είκοσι τρία χρόνια. Ποιανού ήταν;
Ενός καταραμένου τρελού. Ποιανού νομίζετε πως ήταν;
Μα, δεν ξέρω.
Ανάθεμά τον, τον παλαβό αλήτη!
Μου έχυσε κάποτε ένα κανάτι ρενάνο κρασί στο κεφάλι.
Αυτό εδώ το κρανίο, κύριε, ήταν του Γιόρικ, του γελωτοποιού του βασιλιά.
Αυτό; Ακριβώς. Για να δω.
Αλίμονο, καημένε Γιόρικ!
Τον ήξερα, Οράτιε.
Ήταν άνθρωπος με αστείρευτο χιούμορ,
με υπέροχη φαντασία. Με είχε πάρει στην πλάτη του χίλιες φορές,
και τώρα,
πόσο αποτρόπαιο μου φαίνεται στη σκέψη!
Ανακατεύομαι και μόνο που το βλέπω.
Εδώ κρέμονταν εκείνα τα χείλη που έχω φιλήσει
δεν ξέρω πόσες φορές.
Πού πήγαν τώρα τα πειράγματά σου;
Τα παιχνίδια σου; Τα τραγούδια σου;
Οι εκρήξεις κεφιού σου, που συνήθιζαν να ξεσηκώνουν το τραπέζι στα γέλια;
Κανείς τώρα να κοροϊδέψει αυτό το χαμόγελο.
Σου έπεσε το σαγόνι για τα καλά.
Τώρα πήγαινε στο δωμάτιο της κυρίας μου και πες της,
όσο κι αν βάφεται,
σ' αυτή την όψη θα καταλήξει.
Για πες της να γελάσει μ' αυτό.
Σε παρακαλώ, Οράτιε, πες μου ένα πράγμα.
Τι είναι αυτό, άρχοντά μου;
Λες ο Αλέξανδρος να έμοιαζε έτσι κάτω απ' τη γη; Ακριβώς έτσι.
Και να μύριζε έτσι; Μπλιαχ! Ακριβώς έτσι, άρχοντά μου.
Ο πανίσχυρος Καίσαρας,
νεκρός και χωμένος στο χώμα,
θα βούλωνε τρύπα για να μην μπαίνει αέρας.
Πολύ μακάβρια σκέψη, μην το τραβάς τόσο.
Καθόλου.
Έρχεται ο βασιλιάς.
Η βασίλισσα, οι αυλικοί. Ποιον ακολουθούν;
Και με τόσο ελλιπή τελετή, αυτό σημαίνει
πως ο νεκρός που ακολουθούν αυτοκτόνησε σε στιγμή απελπισίας.
Θα 'ταν κάποιος υψηλόβαθμος.
Ας κρυφτούμε λίγο να δούμε.
Τι άλλη τελετή; Αυτός είναι ο Λαέρτης.
Τι άλλη τελετή;
Η κηδεία της έγινε με όσα μας επιτράπηκε.
Ο θάνατός της ήταν ύποπτος.
Κι αν δεν υπήρχε η βασιλική εντολή που παρέκαμψε τους κανόνες,
θα έμενε σε ατίμαστο χώμα μέχρι την τελευταία σάλπιγγα.
Δεν θα γίνει τίποτ' άλλο; Τίποτ' άλλο.
Θα βεβηλώναμε την τελετή των νεκρών
αν ψάλλαμε ρέκβιεμ και της δίναμε ανάπαυση όση στις ψυχές που αναπαύθηκαν εν ειρήνη.
Αποθέστε τη στη γη.
Κι απ’ την αγνή κι αμόλυντη σάρκα της να φυτρώσουν βιολέτες!
Σου λέω, σκληρέ παπά,
η αδερφή μου θα γίνει άγγελος, όταν εσύ θα ουρλιάζεις στην κόλαση.
Πώς; Η ωραία Οφηλία!
Γλυκά λουλούδια στη γλυκιά μας.
Αντίο!
Ήλπιζα πως θα γινόσουν γυναίκα του Άμλετ.
Νόμιζα πως θα στόλιζα το νυφικό σου κρεβάτι, γλυκό κορίτσι,
κι όχι πως θα έριχνα λουλούδια στον τάφο σου.
Ω, τριπλή συμφορά, πέσε δεκαπλάσια κι ακόμα τριπλάσια σ’ εκείνο το καταραμένο κεφάλι,
που με την κακουργία του στέρησε τον λαμπρό σου νου.
Σταματήστε για λίγο να ρίχνετε χώμα.
Μέχρι να την κρατήσω ακόμα μια φορά στην αγκαλιά μου.
Τώρα σωριάστε το χώμα σας πάνω σε ζωντανούς και νεκρούς,
ώστε απ’ αυτόν τον κάμπο να φτιάξετε ένα βουνό,
ν’ αψηλώσει πάνω απ’ το γέρικο Πήλιο ή την ουράνια κορφή του γαλάζιου Ολύμπου.
Ποιος είναι αυτός που ο πόνος του έχει τέτοια ένταση;
Που τα λόγια του πόνου του μαγεύουν τους πλανήτες,
και τους κάνει να στέκουν σαν έκθαμβοι ακροατές;
Εγώ είμαι,
ο Άμλετ ο Δανός. Να πάρει ο διάολος την ψυχή σου!
Δεν προσεύχεσαι σωστά. Σ’ παρακαλώ, πάρε τα δάχτυλά σου απ’ τον λαιμό μου.
Γιατί, αν και δεν είμαι οξύθυμος, έχω μέσα μου κάτι επικίνδυνο,
που η σύνεσή σου πρέπει να φοβάται. Κάτω τα χέρια!
Χωρίστε τους! Άμλετ, Άμλετ! Κύριοι! Αγαπητέ μου άρχοντα, ηρεμήστε.
Θα παλέψω μαζί του γι’ αυτό μέχρι να μην κινούνται τα βλέφαρά μου.
Ω γιε μου, ποιο θέμα;
Αγαπούσα την Οφηλία.
Σαράντα χιλιάδες αδέρφια δεν θα μπορούσαν, με όλη τους την αγάπη,
να φτάσουν τη δική μου αγάπη. Τι θα έκανες εσύ γι’ αυτήν;
Ω, είναι τρελός, Λαέρτη.
Για όνομα του Θεού, άφησέ τον.
Μα τον Θεό, δείξε μου τι θα κάνεις. Θα κλάψεις;
Θα πολεμήσεις; Θα νηστέψεις;
Θα σχίσεις τις σάρκες σου;
Θα πιεις όλο το ξίδι;
Θα φας κροκόδειλο; Εγώ ναι.
Ήρθες εδώ για να κλαψουρίζεις;
Να με προκαλέσεις πηδώντας στον τάφο της;
Θάψου ζωντανός μαζί της, κι εγώ το ίδιο.
Κι αν μιλάς για βουνά, ας ρίξουν εκατομμύρια στρέμματα πάνω μας,
μέχρι που το χώμα μας, καίγοντας την κορυφή του
μέχρι την πύρινη ζώνη, κάνοντας την Όσσα σαν σπυρί!
Αφού θέλεις να φωνασκείς, θα ξεσπάσω κι εγώ το ίδιο.
Είναι καθαρή τρέλα. Έτσι για λίγο η κρίση τον κυριεύει.
Σε λίγο, θα σωπάσει και θα βυθιστεί σε μελαγχολία.
Ακούστε, κύριε.
Γιατί μου φέρεστε έτσι;
Πάντα σ' αγαπούσα.
Μα δεν έχει σημασία.
Ακόμα κι ο ίδιος ο Ηρακλής να κάνει ό,τι μπορεί,
η γάτα θα νιαουρίζει
και ο σκύλος θα έχει τη μέρα του.
Καλέ μου Οράτιε, πρόσεξέ τον.
Οπλιστείτε με υπομονή, όπως είπαμε χθες βράδυ.
Θα φέρουμε το ζήτημα στην τελική του κρίση.
Καλή μου Γερτρούδη,
βάλε κάποιον να επιβλέπει τον γιο σου.
Υπάρχει μια θεϊκή δύναμη που πλάθει το τέλος μας,
όσο κι αν εμείς τα σχεδιάζουμε αδέξια.
Αυτό είναι σίγουρο.
Ρόζενκραντζ και Γκίλντενστερν είναι νεκροί.
Μα, φίλε, αυτοί επεδίωξαν αυτή την αποστολή· δεν βαραίνουν τη συνείδησή μου.
Τι βασιλιάς είναι αυτός! Δεν νομίζεις πως τώρα μου επιβάλλεται να δράσω;
Αυτός που σκότωσε τον βασιλιά μου και ατίμασε τη μητέρα μου,
μπήκε σφήνα ανάμεσα στην εκλογή και στις ελπίδες μου,
έριξε τα δίχτυα του για να πάρει τη δική μου ζωή,
Και με τέτοια δολοπλοκία, δεν είναι δίκαιο να τον ξοφλήσω μ’ αυτό το χέρι;
Μα λυπάμαι πολύ, καλέ μου Οράτιε, που ξέχασα τον εαυτό μου απέναντι στον Λαέρτη.
Γιατί, βλέποντας τη δική μου υπόθεση, αναγνωρίζω τη δική του.
Θα ζητήσω την εύνοιά του.
Όμως, στ' αλήθεια, η ένταση του πόνου του με παρέσυρε σε οργισμένο ξέσπασμα.
Σιωπή! Ποιος έρχεται; Η Υψηλότητά σας είναι ευπρόσδεκτη πίσω στη Δανία.
Σας ευχαριστώ ταπεινά, κύριε.
Ξέρεις αυτή την κουνούπα; Όχι, άρχοντά μου.
Η θέση σου είναι πιο αξιοπρεπής, γιατί το να τον ξέρεις είναι ελάττωμα.
Είναι κοράκι.
Άρχοντα, αν είχατε χρόνο, θα ήθελα να σας μεταφέρω κάτι εκ μέρους του.
Θα το ακούσω, κύριε, με κάθε προσοχή.
Βάλτε το καπέλο σας όπως πρέπει, είναι για το κεφάλι.
Ευχαριστώ, Υψηλότατε, αλλά κάνει πολλή ζέστη.
Όχι, πιστέψτε με, κάνει κρύο. Ο άνεμος φυσάει από βορρά.
Πράγματι, κάνει αρκετό κρύο, άρχοντά μου.
Κι όμως, εμένα μου φαίνεται αποπνικτικά ζεστό για την κράση μου.
Πάρα πολύ, άρχοντά μου, είναι πράγματι αποπνικτικό, δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω.
Μα, άρχοντά μου, η Μεγαλειότητά του μου ζήτησε να σας πω πως στοιχημάτισε υπέρ σας.
Κύριε, περί αυτού πρόκειται. Σας παρακαλώ, θυμηθείτε.
Όχι, καλέ μου άρχοντα, για την άνεσή μου, ειλικρινά.
Κύριε, ήρθε πρόσφατα στην αυλή ο Λαέρτης,
πιστέψτε με, ένας τέλειος ευγενής, γεμάτος σπάνια προτερήματα,
με εξαίρετους τρόπους και λαμπρή εμφάνιση.
Μάλιστα, με θέρμη, είναι το πρότυπο και ο καθρέφτης της αριστοκρατίας,
καθώς θα βρείτε μέσα του ό,τι ακριβώς θα ήθελε να δει ένας ευγενής.
Προς τι αυτή η φλυαρία, κύριε; Γιατί περιβάλλουμε τον ευγενή με την ανάσα μας;
Κύριε; Τι σημασία έχει η αναφορά σε αυτόν τον ευγενή;
Του Λαέρτη; Για εκείνον, κύριε.
Ξέρω πως δεν σας είναι άγνωστος.
Μακάρι να την είχατε, κύριε. Όμως ειλικρινά, δε θα με ωφελούσε. Λοιπόν;
Δεν αγνοείτε την υπεροχή του Λαέρτη.
Δεν τολμώ να το ομολογήσω, μήπως και συγκριθώ μαζί του σε αξία·
πρέπει πρώτα να γνωρίζει τον εαυτό του.
Εννοώ, κύριε, ως προς την ξιφομαχία. Κατά όσους τον είδαν, δεν έχει όμοιό του.
Ποιο είναι το όπλο του; Ξίφος και στιλέτο.
Αυτά είναι δύο από τα όπλα του, αλλά, ας είναι.
Ο βασιλιάς, κύριε, στοιχημάτισε έξι άλογα Βερβερίας κι εκείνος αντιπρότεινε,
Έξι γαλλικά ξίφη και στιλέτα, με εξαρτήματα όπως ζώνες, θηλυκωτήρες κλπ.
Τρία απ’ τα εξαρτήματα, ειλικρινά, είναι κομψά, ταιριαστά με τις λαβές,
εξαιρετικής τεχνουργίας και εμπνευσμένης σχεδίασης.
Πώς αποκαλείτε τα εξαρτήματα;
Τα εξαρτήματα, κύριε, είναι οι θηλυκωτήρες.
Αλλά, συνεχίστε. Τι σημαίνει «αντιπρότεινε», όπως λέτε;
Ο βασιλιάς, κύριε, έθεσε όρο,
Πως σε δώδεκα περάσματα, δε θα σας ξεπεράσει πάνω από τρία χτυπήματα.
Η δοκιμή θα γινόταν άμεσα, αν η Υψηλότητά σας καταδεχόταν ν’ ανταποκριθεί.
Κι αν αρνηθώ;
Εννοώ, κύριε, την παρουσία σας στον αγώνα.
Κύριε, θα περιπατώ εδώ στην αίθουσα αν το επιθυμεί η Μεγαλειότητά του.
Είναι η ώρα που γυμνάζομαι, θα νικήσω γι' αυτόν αν μπορώ,
Αν όχι, δε θα κερδίσω παρά μόνο ντροπή και χτυπήματα.
Να του μεταφέρω ακριβώς αυτά;
Με αυτό το νόημα, κύριε, στολίζοντάς το όπως θέλετε.
Υποβάλλω τα σέβη μου στην Υψηλότητά σας.
Δικός σας, δικός σας.
Το πουλάκι τρέχει μακριά με το τσόφλι στο κεφάλι.
Έκανε υποκλίσεις στη θηλή της μάνας του πριν καν τη θηλάσει.
Θα χάσετε αυτό το στοίχημα, άρχοντά μου.
Δε νομίζω. Από τότε που έφυγε για τη Γαλλία, εξασκούμαι συνεχώς.
Θα νικήσω με το πλεονέκτημα.
Μα δεν φαντάζεσαι πόσο βαριά αισθάνομαι εδώ στην καρδιά μου.
Δεν έχει σημασία, άρχοντά μου.
Είναι προλήψεις. Αν κάτι δεν σας κάθεται καλά, υπακούστε το.
Θα προλάβω την άφιξή τους και θα πω πως δεν είστε έτοιμος.
Καθόλου.
Περιφρονούμε τους οιωνούς.
Υπάρχει ειδική πρόνοια ακόμα και στο πέσιμο ενός σπουργιτιού.
Αν είναι να 'ρθει τώρα, δεν θα 'ρθει αργότερα.
Αν δεν είναι να 'ρθει αργότερα, θα 'ρθει τώρα.
Κι αν δεν είναι τώρα,
πάντως θα 'ρθει.
Η ετοιμότητα είναι το παν.
Έλα, Άμλετ, έλα, και πάρε αυτό το χέρι από μένα.
Ζητώ συγχώρεση, κύριε. Σας αδίκησα.
Συγχωρέστε το, ως ευγενής που είστε.
Οι παρόντες γνωρίζουν, κι εσείς ασφαλώς θ' ακούσατε,
πως τυραννιέμαι από βαριά τρέλα.
Ό,τι πλήγωσε τη φύση, την τιμή και την ευαισθησία σας, ομολογώ πως ήταν τρέλα.
Κύριε, ενώπιον όλων, ας με απαλλάξει η άρνηση οποιασδήποτε κακής πρόθεσης
τόσο ώστε, στη γενναιοδωρία της σκέψης σας,
να φανεί πως έριξα το βέλος πάνω απ' το σπίτι και τραυμάτισα τον αδελφό μου.
Δεν έχω παράπονο.
Δέχομαι την αγάπη που προσφέρετε ως αγάπη, και δεν θα την προδώσω.
Την ασπάζομαι ειλικρινά.
Θα παίξω ανοιχτά το στοίχημα του αδελφού. Δώστε μας τα ξίφη. Εμπρός.
Θα σου κάνω τον αντίπαλο, Λαέρτη, μέσα στην άγνοιά μου.
Η τέχνη σου θα λάμψει σαν αστέρι στην πιο σκοτεινή νύχτα, ξεχωρίζοντας πύρινα.
Με κοροϊδεύετε, κύριε.
Όχι, στο λόγο της τιμής μου.
Δώσ' τους τα ξίφη, νεαρέ Όσρικ.
Ξάδερφε Άμλετ, ξέρεις το στοίχημα;
Καλά, άρχοντά μου. Η Υψηλότητά σας έβαλε τις πιθανότητες με το μέρος του ασθενέστερου.
Δεν νομίζω. Σας έχω δει και τους δύο.
Αφού βελτιώθηκε, γι' αυτό υπάρχει χάντικαπ.
Αυτό είναι πολύ βαρύ, φέρτε μου άλλο.
Αυτό μου κάνει μια χαρά.
Τα ξίφη έχουν ίδιο μήκος; Μάλιστα, άρχοντά μου.
Αν ο Άμλετ πετύχει το πρώτο ή το δεύτερο χτύπημα,
ή ανταποκριθεί ισότιμα στην τρίτη ανταλλαγή,
ας ρίξουν κανονιοβολισμούς απ' όλες τις επάλξεις.
Ο βασιλιάς θα πιει στην υγειά του Άμλετ.
Και στο ποτήρι θα ρίξει ένα μαργαριτάρι,
Πιο πολύτιμο απ' όσα φόρεσαν τέσσερις βασιλιάδες στο στέμμα της Δανίας.
Ας μιλήσει το τύμπανο στη σάλπιγγα, η σάλπιγγα στον κανονιέρη έξω,
Το κανόνι στους ουρανούς, οι ουρανοί στη γη: ο βασιλιάς πίνει στον Άμλετ. Εμπρός.
Κι εσείς, ο διαιτητής, να έχετε τον νου σας.
Εμπρός, κύριε. Έλα, άρχοντά μου. Κρίση!
Χτύπημα, ολοκάθαρο χτύπημα.
Ωραία, ξανά. Περίμενε. Δώσ' μου το ποτό.
Άμλετ, αυτό το μαργαριτάρι είναι δικό σου.
Στην υγειά σου.
Δώστε του το κύπελλο.
Θα τελειώσω πρώτα αυτή τη σειρά, άφησέ το στην άκρη για την ώρα.
Άλλη επιτυχία — τι λες; Με βρήκε, τ' ομολογώ. Ο γιος μας θα νικήσει.
Έχει πάρει φωτιά και λαχανιάζει.
Άμλετ, πάρε το μαντήλι μου, σκούπισε το μέτωπό σου. Η βασίλισσα πίνει στην επιτυχία σου.
Καλή μου κυρία! Γερτρούδη,
μην πιεις.
Θα πιω, κύριέ μου.
Σας παρακαλώ, συγχωρέστε με.
Το κύπελλο είναι δηλητηριασμένο.
Είναι πολύ αργά. Δεν τολμώ να πιω ακόμα, κυρία μου· σε λίγο.
Έλα, άσε να σου σκουπίσω το πρόσωπο.
Κύριέ μου, θα τον χτυπήσω τώρα. Δεν το νομίζω.
Κι όμως, είναι σχεδόν ενάντια στη συνείδησή μου.
Εμπρός, τρίτη φορά, Λαέρτη, καθυστερείς.
Επιτεθείτε με όλη σας τη δύναμη. Φοβάμαι πως με αντιμετωπίζετε σαν παιδί.
Έτσι λες; Εμπρός.
Τίποτα, καμία πλευρά.
Πάρ' το τώρα!
Όχι, έλα, ξανά.
Κύριέ μου! Κύριέ μου!
Κύριέ μου! Κύριέ μου, κύριέ μου!
Ματώνουν και οι δύο. Πώς είστε, κύριέ μου; Πώς είσαι, Λαέρτη;
Σαν την μπεκάτσα στην παγίδα της, Όσρικ, δίκαια σκοτώνομαι από την προδοσία μου.
Πώς είναι η βασίλισσα; Λιποθύμησε βλέποντάς τους να ματώνουν.
Όχι, όχι, το ποτό, το ποτό.
Ω, αγαπημένε μου Άμλετ.
Το ποτό, το ποτό!
Με δηλητηρίασαν.
Ω, προδοσία!
Πώς;
Κλειδώστε τις πόρτες. Προδοσία! Βρείτε τον ένοχο.
Είναι εδώ, Άμλετ.
Άμλετ, είσαι νεκρός.
Κανένα φάρμακο δεν μπορεί να σε σώσει, δεν σου απομένει ούτε μισή ώρα ζωής.
Το προδοτικό όργανο είναι στο χέρι σου, ακονισμένο και δηλητηριασμένο.
Η φρικτή συνωμοσία στράφηκε εναντίον μου.
Ιδού, κείτομαι εδώ,
για να μην σηκωθώ ποτέ ξανά. Η μητέρα σου δηλητηριάστηκε.
Δεν μπορώ άλλο.
Ο βασιλιάς, ο βασιλιάς φταίει.
Ω, υπερασπιστείτε με, φίλοι. Είμαι μόνο τραυματισμένος.
Ορίστε,
Αιμομίκτα, φονιά, καταραμένε Δανέ.
Πιες αυτό το φίλτρο μέχρι τέλους.
Εδώ είναι το μαργαριτάρι σου;
Ακολούθησε τη μητέρα μου.
Του άξιζε, δηλητήριο που ο ίδιος είχε παρασκευάσει.
Συγχώρεσέ με κι εγώ σε συγχωρώ, γενναίε Άμλετ.
Ο θάνατος ο δικός μου και του πατέρα μου ας μην βαρύνει εσένα,
ούτε ο δικός σου εμένα.
Ο Θεός να σε απαλλάξει απ’ αυτό!
Σε ακολουθώ.
Πεθαίνω, Οράτιε.
Δύστυχη βασίλισσα, αντίο!
Εσείς που χλωμιάζετε και τρέμετε μπρος σ’ αυτή τη συμφορά,
που στέκεστε βουβοί ή θεατές σ’ αυτό το δράμα,
αν είχα χρόνο... μα ο σκληρός λοχίας Θάνατος δεν δίνει περιθώρια,
ω, θα μπορούσα να σας τα πω όλα.
Μα ας είναι.
Οράτιε, πεθαίνω.
Εσύ ζεις.
Παρουσίασε σωστά εμένα και την υπόθεσή μου σ’ όσους μένουν ανικανοποίητοι.
Μην το διανοηθείς. Είμαι περισσότερο αρχαίος Ρωμαίος παρά Δανός.
Έμεινε ακόμα λίγο ποτό εδώ.
Αν είσαι άντρας, δώσε μου το κύπελλο! Άφησέ το. Μα τον Θεό, θα το πάρω!
Ω, καλέ μου Οράτιε,
τι πληγωμένο όνομα.
Να μείνουν έτσι άγνωστα τα πράγματα όταν εγώ θα έχω φύγει;
Αν ποτέ
με είχες στην καρδιά σου,
αρνήσου για λίγο την ευτυχία,
και σ’ αυτόν τον σκληρό κόσμο
ανάπνεε με πόνο,
για να διηγηθείς την ιστορία μου.
Τα υπόλοιπα...
είναι σιωπή.
Ραγίζει τώρα μια γενναία καρδιά.
Καληνύχτα, γλυκέ πρίγκιπα,
και χοροί αγγέλων ας σε συνοδεύσουν στην ανάπαυσή σου.
Ο υποτιτλισμός έγινε με τη βοήθεια του https://subtitles.help